αρχείο λήψης (1)

«Η ελευθερία της αγοράς απαιτεί μία ενεργό και εξαιρετικά επαγρυπνούσα πολιτική» (W. Röpke).

[σκέψεις στη βάση της ανάγνωσης των Μαθημάτων του Φουκώ, της 14ης Φεβρουαρίου 1979 και 21ης Φεβρουαρίου 1979, από το βιβλίο Michel Foucault, Η γέννηση της Βιοπολιτικής. Παραδόσεις στο Κολλέγιο της Γαλλίας (1978-1979), εκδόσεις Πλέθρον]

Για το ρεύμα του νέο- φιλελευθερισμού της εποχής μας, ίσως σε αντίθεση με τους παλιούς φιλελεύθερους, απαιτείται παρέμβαση στις συνθήκες της αγοράς, με τη μορφή της καντιανής ρύθμισης, αλλά όχι στους μηχανισμούς της αγοράς. Πολλούς από εμάς ξενίζουν οι διάφοροι εκβιασμοί της Τρόικας, που συνήθως μας φαίνονται άσχετοι με τις οικονομικές διαδικασίες. Όμως δεν είναι!

Οι νέο- φιλελεύθεροι, έχοντας επηρεασθεί από βεμπεριανές απόψεις, αναζητούν ρυθμιστικά την αλλαγή του «πλαισίου». Τι σημαίνει αυτό το «πλαίσιο»; Στο παράδειγμα της γεωργίας, αλλά και γενικότερα, αυτό σημαίνει ότι πρέπει να δράσουμε επί των δεδομένων, που δεν είναι άμεσα οικονομικά δεδομένα, αλλά είναι προαπαιτούμενα για την οικονομία της αγοράς. Προσοχή! Οι νέο- φιλελεύθεροι ούτε αφελείς είναι ούτε άσχετοι. Δεν ασχολούνται με τα προβλήματα ή τις αντιφάσεις της αγοράς, ξέρουν τις κακοτοπιές και τις αποφεύγουν, αλλά θέλουν να δράσουν επί του πλαισίου μέσω του οποίου θα μπορέσει να λειτουργήσει η γεωργία ως αγορά, η γεωργία μέσα στην αγορά. Θα ασχοληθούν λοιπόν με το νομικό καθεστώς των αγροτικών εκμεταλλεύσεων, τις μετοχικές εταιρείες στον αγροτικό χώρο κα.

Η ενασχόληση με το «γύρω- γύρω» έχει πολλά οφέλη. Πρώτον, απεκδύεται κανείς την ευθύνη της άμεσης επί τούτου ρύθμισης, και δεύτερον- ίσως επικοινωνιακά σημαντικότερο- επιτρέπει  διάφορους ευφημισμούς: όπως το λέει και ο Röpkeτι είναι ένας άνεργος; Δεν είναι ένας οικονομικά μειονεκτικός. Ο άνεργος δεν είναι ένα κοινωνικό θύμα. Τι είναι ο άνεργος; Είναι ένας εργαζόμενος σε μεταβατική κατάσταση (!). Είναι ένας εργαζόμενος σε μετάβαση μεταξύ μίας μη αποδοτικής δραστηριότητας και μίας δραστηριότητας περισσότερο αποδοτικής.

Μία κοινωνική πολιτική πρέπει να υπάρχει- δεν είμαστε δα και στην εποχή του Ντίκενς- αλλά δεν μπορεί να ορίζει την ισότητα ως στόχο της. Πρέπει, αντίθετα, να αφήνει την ανισότητα να λειτουργήσει, κι όπως έλεγε ο ίδιος Röpke «οι άνθρωποι παραπονιούνται για την ανισότητα, τι σημαίνει όμως αυτό; ανισότητα είναι η ίδια για όλους» (!). Και πάλι προσοχή! Εδώ δεν έχουμε κάποιο «δούλεμα». Είναι απλοϊκή και παραπλανητική η κριτική ότι εδώ κάποιοι έντεχνα «δουλεύουν» κάποιους. Πρόκειται για μία ιδεολογική σκευή (που έχει εντός της ακόμα και ανθρωπολογία και ηθική), και πολύ περισσότερο για μία- όσο και αν σας φαίνεται παράξενο- προσπάθεια διοικητικής παρέμβασης και ρύθμισης. Αυτό που ζητείται από το Κράτος είναι να διαμορφώσει, παρεμβατικά, το πλαίσιο του ανταγωνισμού. Παρεμβατικά και όχι φυσικά, αφού οι νεοφιλελεύθεροι δεν εμπιστεύονται και τόσο την «αγορά» όσο λένε. Ο άνθρωπος που θέλουν να κατασκευάσουν δεν είναι ο άνθρωπος της ανταλλαγής, δεν είναι ο καταναλωτής, είναι ο άνθρωπος της επιχείρησης και της παραγωγής. Η επιχείρηση πρέπει να πολλαπλασιαστεί στο κοινωνικό σώμα.

Οι νεοφιλελεύθεροι δεν είναι αφελείς. Γνωρίζουν για τις συγκρούσεις, τις οχλήσεις και το χάος που θα προκύψει. Όμως, να τι λένε: «πολλαπλασιάσετε τις επιχειρήσεις, πολλαπλασιάζετε τις τριβές, τις επιπτώσεις στο περιβάλλον και, συνεπώς, στο βαθμό που θα ελευθερώσετε τα οικονομικά υποκείμενα και θα τα αφήσετε να παίξουν το παιχνίδι τους, όσο πιο πολύ τα ελευθερώσετε, τόσο περισσότερο θα τα αποσπάσετε από το καθεστώς των δυνητικών δημοσίων υπαλλήλων στο οποίο τα δέσμευε ένα σχέδιο, οπότε αναγκαστικά θα πολλαπλασιάσετε τους δικαστές. Λιγότεροι δημόσιοι υπάλληλοι, ή μάλλον από- υπαλληλοποίηση της οικονομικής δράσης που συνόδευσε τα σχέδια, αύξηση της δυναμικής των επιχειρήσεων και ταυτόχρονα αναγκαιότητα δικαστικών θεσμών ή, τέλος πάντων, όλο και πολυαριθμότερων θεσμών διαιτησίας.

Καταλαβαίνουμε λοιπόν γιατί η φράση «αυτό/αυτά θα πέσουν στα δικαστήρια» δεν τρομάζει τους νεοφιλελεύθερους σχεδιαστές. Το έχουν συνυπολογίσει. Θέλουν να ρυθμίζουν ως πλαίσιο τη δράση, γνωρίζοντας ότι έτσι θα τεθούν ζητήματα νομιμότητας, συνύπαρξης, αλληλεγγύης, κοινωνικής συνοχής. Δεν τους ενδιαφέρει. Τα άτομα είναι κυρίως ελεύθερα, ακόμα και για τις συγκρούσεις τους. Οι δικαστικοί θεσμοί θα επιληφθούν. Η διαιτησία της κοινωνικής «επιχείρησης» θα παρέμβει. Ο νεοφιλελευθερισμός δρέπει τους καρπούς του στο έδαφος όπου κάθε συλλογικότητα, ταξική ή εθνική, κάθε αίσθημα αλληλεγγύης και κοινωνικής προοπτικής δεν υπάρχει. Όταν είσαι μόνος σου, χωρίς οικογένεια, χωρίς ιδεολογία, χωρίς πίστη οπουδήποτε, όταν ζεις μόνο για να καταναλώνεις, τότε είναι εύκολο ο νεοφιλελευθερισμός να σου προσφέρει μία νέα τέχνη διακυβέρνησης, οικεία σε εσένα. Τώρα αν θα μείνεις άνεργος ή αν σε απολύσουν, κάνε λίγο υπομονή ή, απλά, μετανάστευσε. Πρόκειται για τη νοοτροπία του μετα- έφηβου, σε απόλυτα χαρακτηριστικά. 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s