Geographies_of_Tor

H κάθε εποχή έχει και το έγκλημα που της αξίζει. Παλιότερα ήταν τα βρώμικα και υγρά στενά του βιομηχανικού Λονδίνου που έσταζαν αίμα. Ακόμη παλιότερα ήταν οι αγροτικές εκτάσεις της Ευρώπης με τους άπληστους και βίαιους χωροδεσπότες- απόηχοι τα παραδοσιακά παραμύθια μας.

Σήμερα το σκηνικό του τρόμου είναι διαδικτυακό, και λέγεται Darknet [1]. Μία μηχανή αναζήτησης- παράλληλη της Google-, ένα αντίτυπο σκιάς, μέσα από το οποίο μπορεί κανείς να αγοράσει ναρκωτικά και όπλα, πληρώνοντας σε bitcoins· και όμως όλα ήταν διαφορετικά όταν οι δημιουργοί αυτού του δικτύου ήθελαν να διαμορφώσουν μία περιοχή απόλυτης ανωνυμίας, που θα κάλυπτε και θα διασφάλιζε απόρρητα στρατιωτικά μυστικά αλλά και ιατρικές πληροφορίες ή ακτιβιστές αντικαθεστωτικούς σε ολοκληρωτικά καθεστώτα.

Τα θέματα της εποχής: ανωνυμία, απόρρητο, ακτιβισμός. Η άγρια Δύση της εποχής μας υπάρχει, είναι δίπλα μας και είναι το κατάλληλο σκηνικό για «ντεσπεράντος» όπως, αίφνης, οι τζιχαντιστές που έτσι μπορούν και ξεφεύγουν από τους σερίφηδες. Είμαστε στο σημείο που καταλήγει ο κάποτε πολλά υποσχόμενος ψηφιακός αναρχο- κομμουνισμός των χάκερς, το όραμα μίας νομαδικής άμεσης δημοκρατίας, που όταν δεν γίνεται αγορά και εμπόριο, γίνεται παράνομη αγορά και λαθρεμπόριο [2].

Πρέπει να κατανοήσουμε ότι το διαδίκτυο αλλάζει ριζικά τις συντεταγμένες του χώρου και του χρόνου, όχι όμως και της ισχύος. Τα διάφορα δίκτυα έχουν δημιουργήσει τελικά μία εποχή αχρονικότητας στον πολιτισμό, που δεν έχει ιστορία, παρελθόν και μέλλον· είναι αυτό που ονομάζεται «πολιτισμός στις παρυφές του πάντοτε» [3]. Πρόκειται για μία οικουμενική γλώσσα που όμως δεν παύει να υπηρετεί οράματα ισχύος και επιβολής. Η κατάργηση του χώρου και του χρόνου δεν βοηθά μόνο τις δυτικές εταιρείες να πουλούν τα εμπορεύματά τους, δεν βοηθά μόνο την ψευδαίσθηση της κατανάλωσης, βοηθά επίσης και το Ισλαμικό Κράτος να διαδίδεται, να επιστρατεύει και να συναλλάσσεται αποτελεσματικά. Πίσω από δικαιώματα ανωνυμίας ή/και θεοκρατίες υπολανθάνει η οικονομίστικη αντίληψη μίας μαζικής δημοκρατίας, που ομνύει στην εγωιστική ορθολογικότητα [4] : όλα θα γίνουν ειρηνικά και αρμονικά όταν όλοι επιδιώξουν τα εγωιστικά συμφέροντά τους. Μα δεν ισχυρίζονται κάτι διαφορετικό και οι συναλλασσόμενοι στο Darknet.

Η έννοια της «αυθόρμητης τάξης» που τελικά είναι η απόλυτη αταξία στηρίζεται σε κάποιες κοσμοθεωρητικές παραδοχές και «αξίες». Η κυριότερη απ’ αυτές είναι η αποδοχή του γεγονότος ότι οι ανθρώπινες κοινωνίες πρέπει να χαράζουν απρόσκοπτα τις «γραμμές της επιθυμίας» τους [5] Αυτή είναι η μία Υπερ- αξία.

Η άλλη έχει να κάνει με την ψύχωση της ανωνυμίας και του απορρήτου. Ο σύγχρονος άνθρωπος φοβάται ότι παρακολουθείται και καταγράφεται κάθε ώρα και στιγμή. Αυτό συμβαίνει διότι έχει ο ίδιος «ιδιωτικοποιήσει» κάθε πτυχή του δημόσιου χώρου. Τα γεγονότα και οι κοινωνικές επαφές μετατρέπονται σε εικόνες ιδιωτικών στιγμών (τι άλλο είναι άραγε το facebook;). H «κρεβατοκάμαρα» και το «τετριμμένο» ανοίγονται και μοιράζονται στη δημοσιότητα. Κατά συνέπεια, η ηλεκτρονικός κόσμος των εικόνων και των μηνυμάτων είναι αυτός που ενοποιεί δημόσιο και ιδιωτικό, τόπος διαφήμισης, επιθυμιών, αγορών και εγκλήματος.

Το ψυχολογικό υπόβαθρο είναι ο ναρκισσισμός. Η προτεσταντική ηθική των μοντέρνων καιρών [6]. Η σωτηρία είναι εγκόσμια, και έχει να κάνει με τη συνεχή και αδιάλειπτη ναρκισσιστική παρόρμηση: θέλω συνέχεια να εκθέτω τον εαυτό μου, θέλω να καταναλώνω τον εαυτό μου. Αυτή η υποκειμενική ροή γίνεται διαφήμιση ή/και έγκλημα.

Πραγματικά, κάθε εποχή έχει το έγκλημα που της αναλογεί.

[1] David Kushner, «The Darknet: Is the Government destroying the Wild West of the Internet», Rolling Stone, 22.10.2015, http://www.rollingstone.com/politics/news/the-battle-for-the-dark-net-20151022

[2] Margaret Wertheim, «Ο κυβερνοχώρος επιστρέφει στο Μεσαίωνα», περ. futura, 7 (Άνοιξη 2001), 223-259.

[3] Manuel Castells, «Η κουλτούρα της διαδικτυωμένης κοινωνίας», περ. futura, 8 (Άνοιξη- Καλοκαίρι 2002), 106.

[4] Παν. Κονδύλης, Το Πολιτικό και ο Άνθρωπος. Βασικά στοιχεία της Κοινωνικής Οντολογίας, Τόμος Ια, μετ. Λ. Αναγνώστου, Θεμέλιο, 2007, 113εξ.

[5] Δημ. Σκάλκος, «Prometheus vs. Plato ή Χάος και Πολιτική στο κατώφλι του 21ου αιώνα», περ. futura, 4 (Άνοιξη 1998), 61.

[6] Ρίτσαρντ Σένετ, Η τυραννία της οικειότητας. Ο δημόσιος και ο ιδιωτικός χώρος στον δυτικό πολιτισμό, μετ. Γ. Μερτίκας, Νεφέλη, Αθήνα 1999, 419εξ.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s