600-pope-01

Φαίνεται πως η κάθε εποχή έχει τα θρησκευτικά κινήματα που της αναλογούν. Οι πεντηκοστιανές Εκκλησίες είναι αυτές που έχουν παγκοσμιοποιήσει ακόμα περισσότερο τον Χριστιανισμό και μάλιστα έχουν γύρει την «πλάστιγγα» της επιρροής του προς Νότο. Εάν βέβαια μπορούμε να μιλάμε για Χριστιανισμό.

Μία «θεολογία της ευμάρειας»- ο Θεός δεν αγαπά την φτώχεια-, μία «ενδυνάμωση» (empowerment) που απευθύνεται σε άτομα περισσότερο παρά σε κοινωνικές ομάδες ή τάξεις. Μία θρησκεία ευέλικτη και «ελαστική», η οποία ταιριάζει σε ανθρώπους που διαρκώς μετακινούνται από την ύπαιθρο στην πόλη, από την φτώχεια στον πλούτο, από τον νότο στο βορρά. Ένα θρησκευτικό «αξεσουάρ» που μέσα από την πολυσυλλεκτικότητά του μπορεί να χρησιμοποιηθεί ποικιλοτρόπως: χρήση των media και ταυτόχρονα πίστη στα κακά πνεύματα (επίδραση ενός λαϊκού μυστικισμού του 19ου αιώνα), αυστηρή πειθαρχία (απαγόρευση του αλκοόλ, του καπνού και της σεξουαλικότητας) και ταυτόχρονα θεάματα μαζικής λατρείας με έντονο αισθησιασμό, κατά γράμμα ερμηνεία της Βίβλου και αποδοχή της ερμηνείας του καθενός, συμφέροντα μεγάλων εταιρειών και πλούτη των αρχηγών αυτών των Εκκλησιών και συνάμα ένα κίνημα «από κάτω» των μικρών ιεροκηρύκων, που θυμίζει κάτι από την θρησκεία της φτώχειας της Θεολογίας της Απελευθέρωσης.

Αυτό το αμάλγαμα πίστεων και πρακτικών δεν είναι εύκολο να προσδιορισθεί και να οριοθετηθεί. Κάποτε κάποιοι κάνανε λόγο για τους Πεντηκοστιανούς ως το δεξί χέρι της νεοφιλελεύθερης, αμερικάνικης ηγεμονίας στον «τρίτο κόσμο». Είναι όμως έτσι; Η Παγκόσμια Εκκλησία της Βασιλείας του Θεού στη Βραζιλία αρχικά εναντιώθηκε στο κεντροαριστερό κόμμα που πήρε την εξουσία και μετά δεν δίστασε να στηρίξει την Dilma Rousseff, στην Ουκρανία πολλοί από αυτούς πήρανε μέρος στην «Πορτοκαλί Επανάσταση» χωρίς να χαλάνε τις φιλίες τους με τον φιλορώσο Yanukovych, στο Περού ο αυταρχικός Fujimori απολάμβανε την βοήθεια και την υποστήριξή τους την ίδια στιγμή που στο κοντινό El Salvador οι Πεντηκοστιανοί ενέπνεαν τις αριστερές κινήσεις. Είναι σαφές ότι η πολιτική τοποθέτηση αυτού του θρησκευτικού κινήματος είναι πραγματιστική και δεν έχει να κάνει με ιδεολογίες. Ένα ακόμη δείγμα μίας εποχής που απεχθάνεται τις «μεγάλες αφηγήσεις» και τις ιδεολογικές εικόνες ή διαχωρισμούς. Άλλωστε η «θεϊκή θεραπεία» και η «αναγέννηση» (born again) που διακηρύσσει ο Πεντηκοστιανισμός είναι αρκετά. Πρόκειται για μία ολιστική σύλληψη της πραγματικότητας, στην οποία ψυχή και σώμα, ηθική και θεωρία συνυπάρχουν αξεδιάλυτα. Ο καθένας μπορεί (απόηχος νεοφιλελεύθερου ατομικισμού) να βρει την εκ των άνω «αναγέννηση» και ν’ αλλάξει ζωή. Ο καθένας μπορεί να βρει την ευτυχία. Είναι η λογική του λόττο σε θρησκευτικό επίπεδο. Η φτώχεια, η εξαθλίωση, η συνεχής μετακίνηση ευνοούν αυτές τις επιδιώξεις- είναι το αντίστοιχο της κοσμοσυρροής των μεταναστών των γειτονιών της Αθήνας στα «προποτζίδικα» για να κερδίσουν τα λεφτά του τζακ ποτ.

«Το μεγαλύτερο κτίριο της Εκκλησίας, ο Ναός του Σολομώντα, βρίσκεται στο Brás και έχει σχεδιαστεί κατά το πρωτότυπο της αρχαίας Ιερουσαλήμ. Άνοιξε το 2014 και μπορεί να στεγάσει 10.000 πιστούς, εμπνέοντας δέος καθώς βρίσκεται 50 μέτρα πιο πάνω από τα τριγύρω χαμηλά σπίτια και τα φτηνά ξενοδοχεία. Σημαίες 200 χωρών κοσμούν τον χώρο. Πριν από μία γυναικεία τελετουργία, την τάξη επιβλέπουν και επιβάλουν νεαροί με πορτοκαλί και μαύρα polo μπλουζάκια, τα μέλη της νεολαίας της οργάνωσης»- διαβάζουμε στον The Economist. Για τους νεώτερους από εμάς είναι μία εικόνα ανάμεσα σε ποδοσφαιρικό γήπεδο και μαζικό πάρτι ηλεκτρονικής μουσικής. Πράγματι, περίεργος Χριστιανισμός!

Βλέπε, The Economist, «Global Pentecostalism. Ecstasy and Exodus», 23.01.2016, 49εξ. και André Corten, «L’ essor mondial des pentecôtismes», Décembre 2001, Le Monde Diplomatique. Manière de voir, 145, 28-31

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s