dikaiosini

Πηγή

Ὁ σημαντικός Γάλλος διανοούμενος Φιλίπ Νεμό  ὑποστηρίζει ὅτι τό ἀνθρώπινο πρόσωπο εἶναι ἐπιγέννημα καί δημιούργημα τοῦ Ρωμαϊκοῦ ἰδιωτικοῦ δικαίου. Μάλιστα στόν ἀπαρτισμό τῆς ἐννοίας τοῦ προσώπου σημαντική ἦταν καί ἡ συμβολή τῆς Ρωμαϊκῆς λογοτεχνίας καί γλυπτικῆς. Στή συνέχεια θά παραθέσουμε  μακροσκελῆ ἀποσπάσματα ἀπό τό βιβλίο τοῦ Φιλίπ Νεμό Τί εἶναι ἡ Δύση; ἐκδ. Ἑστία, Ἀθήνα 2008, στό ὁποῖο ὁ συγγραφεύς καταδεικνύει μέ πειστικότητα τή συμβολή τοῦ Ρωμαϊκοῦ Δικαίου στή διαμόρφωση τῆς ἐννοίας τοῦ προσώπου καί τῆς προσωπικῆς ταυτότητας:«Οἱ Ἕλληνες ἐπινόησαν τήν ‘’ἔννομη διακυβέρνηση’’, δέν προχώρησαν ὅμως περαιτέρω στήν ἐπεξεργασία τοῦ δικαίου. Στίς μικρές ἑλληνικές πόλεις, οἱ ὁποῖες συγκέντρωναν ἐθνοτικά ὁμοιογενεῖς κοινότητες, τό δίκαιο παρέμενε σέ μεγάλο βαθμό ἄγραφο (λόγος γιά τόν ὁποῖο γνωρίζουμε ἐλάχιστα τό ἑλληνικό δίκαιο). Ὡστόσο, ἄν τό δίκαιο ὀφείλει νά καθιστᾶ δυνατή τήν εἰρηνική καί γόνιμη συνεργασία μεταξύ τῶν ἀνθρώπων, χαράσσοντας τά ὅρια τοῦ ἡμετέρου καί τοῦ ὑμετέρου, εἶναι προφανές ὅτι θά παίξει αὐτόν τόν ρόλο τόσο πιό ἀποτελεσματικά ὅσο ἀκριβέστερα μπορέσει νά χαράξει αὐτά τά ὅρια. Αὐτή τήν τελειοποίηση θά φέρουν εἰς πέρας οἱ Ρωμαῖοι ἄρχοντες καί νομομαθεῖς χάρη σέ μιά διαδικασία τόσο ‘’θαυματουργή’’, κατά μία ἔννοια, ὅσο καί τό ‘’ἑλληνικό θαῦμα’’, παρότι ἔχει ἀναλυθεῖ πολύ λιγότερο ἀπό αὐτό καί σπανίως ἔχει ἀξιολογηθεῖ δίκαια. Μέσα σέ λίγους αἰῶνες, κατάρτισαν ἕνα ὁλοκληρωμένο σύστημα ἰδιωτικοῦ δικαίου, πού δέν γνώρισε ἰσοδύναμό του στους προγενέστερους πολιτισμούς. Θά δοῦμε ὅτι, δημιουργώντας τό ἔργο αὐτό, οἱ Ρωμαῖοι ἄλλαξαν ἐντελῶς τήν ἐπικρατούσα ἕως τότε ἀντίληψη γιά τόν ἄνθρωπο καί τό ἀνθρώπινο πρόσωπο»[1]…
«Πράγματι, τό ρωμαϊκό δίκαιο, ὅπως εἶχε διαμορφωθεῖ μέσα ἀπό αὐτήν τή μακρά διαδικασία, παρεῖχε ἕνα μέσο ἀποτελεσματικότερο ἀπό ὁποιοδήποτε προγενέστερό του γιά τόν ὁρισμό τῆς ἀτομικῆς ἰδιοκτησίας. Τό jus honorarum εἶχε σφυρηλατήσει σταδιακά τά ἐπονομαζόμενα πνευματικά ἐργαλεῖα ἀκριβείας, πού ἐπιτρέπουν τήν ἀδιαμφισβήτητη καταγραφή ὅσον ἀφορᾶ τό ἡμέτερο καί τό ὑμέτερο, μέσα ἀπό τά γεγονότα τῆς ζωῆς. Ἀφότου κάποια πρόσωπα, παραδείγματος χάριν, παντρευτοῦν, ἀποκτήσουν παιδιά, συνεταιρισθοῦν μέ κάποιον ἄλλο καί ἕνας ἀπό τούς συνεταίρους τους δημιουργήσει χρέη ἤ ὀφειλές, ὑποθηκεύσουν ἤ ἀποδεσμεύσουν ἀγαθά, καί τά παιδιά πού ἀπέκτησαν τούς κληρονομήσουν, παντρευτοῦν μέ τή σειρά τους, χωρίσουν, ἀποκτήσουν παιδιά ἐντός ἤ ἐκτός γάμου ἤ υἱοθετήσουν, καί ἡ περιουσία τους κλαπεῖ καί στή συνέχεια ἐπιστραφεῖ μετά ἀπό δικαστική ἀπόφαση, κτλ., μετά ἀπό ὅλες αὐτές τίς ἀλλαγές, τά πνευματικά ἐργαλεῖα πού σφυρηλατήθηκαν ἀπό τό ρωμαϊκό δίκαιο ἐπιτρέπουν νά παραμένουν τό ἡμέτερο καί τό ὑμέτερο σαφῶς ὁριοθετημένα. Ὁ καθένας ἀνακτᾶ ὅ, τι τοῦ ἀναλογεῖ. Ὡστόσο, ἄν ὅσα ἀνήκουν στόν καθένα καθορίζονται μέ τόν τρόπο αὐτό καί διασφαλίζονται στόν χρόνο (ἀκόμη καί πέρα ἀπό τήν ἀτομική ἀνθρώπινη ζωή, χάρη στό δικαίωμα κληρονομιᾶς), τό ἴδιο τό ἐγώ παίρνει μιά διάσταση πού δέν εἶχε σέ κανέναν ἄλλο πολιτισμό. Πράγματι, αὐτό πού εἴμαστε ἐξαρτᾶται κατά κάποιον τρόπο ἀπό αὐτό πού ἔχουμε. Ἑπομένως, ἄν αὐτό πού ἔχουμε εἶναι καί παραμένει εὐδιάκριτο ἀπό αὐτό πού ἔχουν οἱ ἄλλοι, αὐτό πού εἴμαστε εἶναι καί παραμένει εὐδιάκριτο ἀπό αὐτό πού εἶναι οἱ ἄλλοι.
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s