anastasi

Από το βιβλίο του Παν. Ανδριοπούλου, Θέματα Θεολογίας της Καινής Διαθήκης, Αθήνα 1990, σσ. 134-136.

Χωρία σχετικά με τον κενό τάφο:

Ματθ., 15, 40-46: [40. αἳ ὅτε ἦν ἐν τῇ γαλιλαίᾳ ἠκολούθουν αὐτῷ καὶ διηκόνουν αὐτῷ, καὶ ἄλλαι πολλαὶ αἱ συναναβᾶσαι αὐτῷ εἰς ἱεροσόλυμα. 41. καὶ ἤδη ὀψίας γενομένης, ἐπεὶ ἦν παρασκευή, ὅ ἐστιν προσάββατον, 42. ἐλθὼν ἰωσὴφ [ὁ] ἀπὸ ἁριμαθαίας εὐσχήμων βουλευτής, ὃς καὶ αὐτὸς ἦν προσδεχόμενος τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ, τολμήσας εἰσῆλθεν πρὸς τὸν πιλᾶτον καὶ ᾐτήσατο τὸ σῶμα τοῦ ἰησοῦ 43. ὁ δὲ πιλᾶτος ἐθαύμασεν εἰ ἤδη τέθνηκεν, καὶ προσκαλεσάμενος τὸν κεντυρίωνα ἐπηρώτησεν αὐτὸν εἰ πάλαι ἀπέθανεν: 44. καὶ γνοὺς ἀπὸ τοῦ κεντυρίωνος ἐδωρήσατο τὸ πτῶμα τῷ ἰωσήφ. 45. καὶ ἀγοράσας σινδόνα καθελὼν αὐτὸν ἐνείλησεν τῇ σινδόνι καὶ ἔθηκεν αὐτὸν ἐν μνημείῳ ὃ ἦν λελατομημένον ἐκ πέτρας, καὶ προσεκύλισεν λίθον ἐπὶ τὴν θύραν τοῦ μνημείου.46.  δ μαρα μαγδαλην κα μαρα ωστος ἐθεώρουν ποῦ τέθειται],

Ματθ., 16, 1-8: [1. καὶ διαγενομένου τοῦ σαββάτου μαρα  μαγδαλην καὶ μαρα  [το] ακβου κα σαλμη ἠγόρασαν ἀρώματα ἵνα ἐλθοῦσαιἀλείψωσιν αὐτόν. 2. καὶ λίαν πρωῒ τ μι τν σαββτων ἔρχονται ἐπὶ τὸμνημεῖον ἀνατείλαντος τοῦ ἡλίου. 3. καὶ ἔλεγον πρὸς ἑαυτάς, τίς ἀποκυλίσειἡμῖν τὸν λίθον ἐκ τῆς θύρας τοῦ μνημείου; 4. καὶ ἀναβλέψασαι θεωροῦσιν ὅτιἀποκεκύλισται ὁ λίθος, ἦν γὰρ μέγας σφόδρα 5. καὶ εἰσελθοῦσαι εἰς τὸ μνημεῖονεἶδον νεανίσκον καθήμενον ἐν τοῖς δεξιοῖς περιβεβλημένον στολὴν λευκήν, καὶἐξεθαμβήθησαν. 6. ὁ δὲ λέγει αὐταῖς, μὴ ἐκθαμβεῖσθε: ἰησοῦν ζητεῖτε τὸνναζαρηνὸν τὸν ἐσταυρωμένον: ἠγέρθη, οὐκ ἔστιν ὧδε: ἴδε ὁ τόπος ὅπουἔθηκαν αὐτόν. 7. ἀλλὰ ὑπάγετε εἴπατε τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ καὶ τῷ πέτρῳ ὅτιπροάγει ὑμᾶς εἰς τὴν γαλιλαίαν: ἐκεῖ αὐτὸν ὄψεσθε, καθὼς εἶπεν ὑμῖν. 8. καὶἐξελθοῦσαι ἔφυγον ἀπὸ τοῦ μνημείου, εἶχεν γὰρ αὐτὰς τρόμος καὶ ἔκστασις: καὶοὐδενὶ οὐδὲν εἶπαν, ἐφοβοῦντο γάρ]

Ματθ., 28, 1-10: [1. ὀψὲ δὲ σαββάτων, τῇ ἐπιφωσκούσῃ εἰς μίαν σαββάτων,λθεν μαριμ  μαγδαλην κα  λλη μαρα θεωρῆσαι τὸν τάφον. 2. καὶἰδοὺ σεισμὸς ἐγένετο μέγας: ἄγγελος γὰρ κυρίου καταβὰς ἐξ οὐρανοῦ καὶπροσελθὼν ἀπεκύλισεν τὸν λίθον καὶ ἐκάθητο ἐπάνω αὐτοῦ. 3. ἦν δὲ ἡ εἰδέααὐτοῦ ὡς ἀστραπὴ καὶ τὸ ἔνδυμα αὐτοῦ λευκὸν ὡς χιών. 4. ἀπὸ δὲ τοῦ φόβουαὐτοῦ ἐσείσθησαν οἱ τηροῦντες καὶ ἐγενήθησαν ὡς νεκροί. 5. ἀποκριθεὶς δὲ ὁἄγγελος εἶπεν ταῖς γυναιξίν, μὴ φοβεῖσθε ὑμεῖς, οἶδα γὰρ ὅτι ἰησοῦν τὸνἐσταυρωμένον ζητεῖτε: 6. οὐκ ἔστιν ὧδε, ἠγέρθη γὰρ καθὼς εἶπεν: δεῦτε ἴδετετὸν τόπον ὅπου ἔκειτο. 7. καὶ ταχὺ πορευθεῖσαι εἴπατε τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ὅτιἠγέρθη ἀπὸ τῶν νεκρῶν, καὶ ἰδοὺ προάγει ὑμᾶς εἰς τὴν γαλιλαίαν, ἐκεῖ αὐτὸνὄψεσθε: ἰδοὺ εἶπον ὑμῖν. 8. καὶ ἀπελθοῦσαι ταχὺ ἀπὸ τοῦ μνημείου μετὰ φόβουκαὶ χαρᾶς μεγάλης ἔδραμον ἀπαγγεῖλαι τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ. 9. καὶ ἰδοὺ ἰησοῦςὑπήντησεν αὐταῖς λέγων, χαίρετε. αἱ δὲ προσελθοῦσαι ἐκράτησαν αὐτοῦ τοὺςπόδας καὶ προσεκύνησαν αὐτῷ. 10. τότε λέγει αὐταῖς ὁ ἰησοῦς, μὴ φοβεῖσθε:ὑπάγετε ἀπαγγείλατε τοῖς ἀδελφοῖς μου ἵνα ἀπέλθωσιν εἰς τὴν γαλιλαίαν, κἀκεῖμε ὄψονται.]

Χωρία των εμφανίσεων του Αναστάντα Χριστού:

Λουκ. 24, 13-35: [13. καὶ ἰδοὺ δύο ἐξ αὐτῶν ἐν αὐτῇ τῇ ἡμέρᾳ ἦσαν πορευόμενοι εἰς κώμην ἀπέχουσαν σταδίους ἑξήκοντα ἀπὸ ἰερουσαλήμ, ᾗ ὄνομα ἐμμαοῦς, 14. καὶ αὐτοὶ ὡμίλουν πρὸς ἀλλήλους περὶ πάντων τῶν συμβεβηκότων τούτων. 15. καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ὁμιλεῖν αὐτοὺς καὶ συζητεῖνκαὶ αὐτὸς ἰησοῦς ἐγγίσας συνεπορεύετο αὐτοῖς, 16. οἱ δὲ ὀφθαλμοὶ αὐτῶν ἐκρατοῦντο τοῦ μὴἐπιγνῶναι αὐτόν. 17. εἶπεν δὲ πρὸς αὐτούς, τίνες οἱ λόγοι οὗτοι οὓς ἀντιβάλλετε πρὸς ἀλλήλουςπεριπατοῦντες; καὶ ἐστάθησαν σκυθρωποί. 18. ἀποκριθεὶς δὲ εἷς ὀνόματι κλεοπᾶς εἶπεν πρὸς αὐτόν,σὺ μόνος παροικεῖς ἰερουσαλὴμ καὶ οὐκ ἔγνως τὰ γενόμενα ἐν αὐτῇ ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις; 19. καὶεἶπεν αὐτοῖς, ποῖα; οἱ δὲ εἶπαν αὐτῷ, τὰ περὶ ἰησοῦ τοῦ ναζαρηνοῦ, ὃς ἐγένετο ἀνὴρ προφήτηςδυνατὸς ἐν ἔργῳ καὶ λόγῳ ἐναντίον τοῦ θεοῦ καὶ παντὸς τοῦ λαοῦ, 20.  ὅπως τε παρέδωκαν αὐτὸν οἱἀρχιερεῖς καὶ οἱ ἄρχοντες ἡμῶν εἰς κρίμα θανάτου καὶ ἐσταύρωσαν αὐτόν. 21. ἡμεῖς δὲ ἠλπίζομεν ὅτιαὐτός ἐστιν ὁ μέλλων λυτροῦσθαι τὸν ἰσραήλ: ἀλλά γε καὶ σὺν πᾶσιν τούτοις τρίτην ταύτην ἡμέρανἄγει ἀφ’ οὗ ταῦτα ἐγένετο 22. ἀλλὰ καὶ γυναῖκές τινες ἐξ ἡμῶν ἐξέστησαν ἡμᾶς: γενόμεναι ὀρθριναὶ ἐπὶτὸ μνημεῖον. 23. καὶ μὴ εὑροῦσαι τὸ σῶμα αὐτοῦ ἦλθον λέγουσαι καὶ ὀπτασίαν ἀγγέλων ἑωρακέναι, οἳλέγουσιν αὐτὸν ζῆν. 24. καὶ ἀπῆλθόν τινες τῶν σὺν ἡμῖν ἐπὶ τὸ μνημεῖον, καὶ εὗρον οὕτως καθὼς καὶαἱ γυναῖκες εἶπον, αὐτὸν δὲ οὐκ εἶδον 25. καὶ αὐτὸς εἶπεν πρὸς αὐτούς, ὦ ἀνόητοι καὶ βραδεῖς τῇκαρδίᾳ τοῦ πιστεύειν ἐπὶ πᾶσιν οἷς ἐλάλησαν οἱ προφῆται: 26. οὐχὶ ταῦτα ἔδει παθεῖν τὸν χριστὸν καὶεἰσελθεῖν εἰς τὴν δόξαν αὐτοῦ; 27. καὶ ἀρξάμενος ἀπὸ μωϋσέως καὶ ἀπὸ πάντων τῶν προφητῶνδιερμήνευσεν αὐτοῖς ἐν πάσαις ταῖς γραφαῖς τὰ περὶ ἑαυτοῦ. 28. καὶ ἤγγισαν εἰς τὴν κώμην οὗἐπορεύοντο, καὶ αὐτὸς προσεποιήσατο πορρώτερον πορεύεσθαι. 29. καὶ παρεβιάσαντο αὐτὸνλέγοντες, μεῖνον μεθ’ ἡμῶν, ὅτι πρὸς ἑσπέραν ἐστὶν καὶ κέκλικεν ἤδη ἡ ἡμέρα. καὶ εἰσῆλθεν τοῦ μεῖναισὺν αὐτοῖς. 30. καὶ ἐγένετο ἐν τῷ κατακλιθῆναι αὐτὸν μετ’ αὐτῶν λαβὼν τὸν ἄρτον εὐλόγησεν καὶκλάσας ἐπεδίδου αὐτοῖς: 31. αὐτῶν δὲ διηνοίχθησαν οἱ ὀφθαλμοὶ καὶ ἐπέγνωσαν αὐτόν: καὶ αὐτὸςἄφαντος ἐγένετο ἀπ’ αὐτῶν.32. καὶ εἶπαν πρὸς ἀλλήλους, οὐχὶ ἡ καρδία ἡμῶν καιομένη ἦν [ἐν ἡμῖν]ὡς ἐλάλει ἡμῖν ἐν τῇ ὁδῷ, ὡς διήνοιγεν ἡμῖν τὰς γραφάς; 33. καὶ ἀναστάντες αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ὑπέστρεψανεἰς ἰερουσαλήμ, καὶ εὗρον ἠθροισμένους τοὺς ἕνδεκα καὶ τοὺς σὺν αὐτοῖς, 34. λέγοντας ὅτι ὄντωςἠγέρθη ὁ κύριος καὶ ὤφθη σίμωνι. 35. καὶ αὐτοὶ ἐξηγοῦντο τὰ ἐν τῇ ὁδῷ καὶ ὡς ἐγνώσθη αὐτοῖς ἐν τῇκλάσει τοῦ ἄρτου]

Ιωαν., 20,1: [1. τῇ δὲ μιᾷ τῶν σαββάτων μαρα μαγδαλην ἔρχεται πρωῒ σκοτίας ἔτι οὔσης εἰς τὸ μνημεῖον, καὶ βλέπει τὸν λίθον ἠρμένον ἐκ τοῦ μνημείου]

Ιωαν., 20, 11-18: [11. μαρία δὲ εἱστήκει πρὸς τῷ μνημείῳ ἔξω κλαίουσα. ὡςοὖν ἔκλαιεν παρέκυψεν εἰς τὸ μνημεῖον, 12. καὶ θεωρεῖ δύο ἀγγέλους ἐν λευκοῖςκαθεζομένους, ἕνα πρὸς τῇ κεφαλῇ καὶ ἕνα πρὸς τοῖς ποσίν, ὅπου ἔκειτο τὸσῶμα τοῦ ἰησοῦ. 13. καὶ λέγουσιν αὐτῇ ἐκεῖνοι, γύναι, τί κλαίεις; λέγει αὐτοῖς ὅτιἦραν τὸν κύριόν μου, καὶ οὐκ οἶδα ποῦ ἔθηκαν αὐτόν. 14. ταῦτα εἰποῦσαἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω, καὶ θεωρεῖ τὸν ἰησοῦν ἑστῶτα, καὶ οὐκ ᾔδει ὅτι ἰησοῦςἐστιν. 15. λέγει αὐτῇ ἰησοῦς, γύναι, τί κλαίεις; τίνα ζητεῖς; ἐκείνη δοκοῦσα ὅτι ὁκηπουρός ἐστιν λέγει αὐτῷ, κύριε, εἰ σὺ ἐβάστασας αὐτόν, εἰπέ μοι ποῦ ἔθηκαςαὐτόν, κἀγὼ αὐτὸν ἀρῶ. 16. λέγει αὐτῇ ἰησοῦς, μαριάμ. στραφεῖσα ἐκείνη λέγειαὐτῷ ἑβραϊστί, ραββουνι ὃ λέγεται διδάσκαλε. 17. λέγει αὐτῇ ἰησοῦς, μή μουἅπτου, οὔπω γὰρ ἀναβέβηκα πρὸς τὸν πατέρα: πορεύου δὲ πρὸς τοὺςἀδελφούς μου καὶ εἰπὲ αὐτοῖς, ἀναβαίνω πρὸς τὸν πατέρα μου καὶ πατέραὑμῶν καὶ θεόν μου καὶ θεὸν ὑμῶν, 18. ἔρχεται μαριὰμ ἡ μαγδαληνὴ ἀγγέλλουσατοῖς μαθηταῖς ὅτι ἑώρακα τὸν κύριον, καὶ ταῦτα εἶπεν αὐτῇ]

Ιωαν., 20, 24-29: [24. θωμᾶς δὲ εἷς ἐκ τῶν δώδεκα, ὁ λεγόμενος δίδυμος, οὐκ ἦν μετ’ αὐτῶν ὅτε ἦλθεν ἰησοῦς. 25. ἔλεγον οὖν αὐτῷ οἱ ἄλλοι μαθηταί, ἑωράκαμεν τὸν κύριον. ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς, ἐὰν μὴ ἴδω ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ τὸν τύπον τῶν ἥλων καὶ βάλω τὸν δάκτυλόν μου εἰς τὸν τύπον τῶν ἥλων καὶ βάλω μου τὴν χεῖρα εἰς τὴν πλευρὰν αὐτοῦ, οὐ μὴ πιστεύσω. 26. καὶ μεθ’ ἡμέρας ὀκτὼ πάλιν ἦσαν ἔσω οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ καὶ θωμᾶς μετ’ αὐτῶν. ἔρχεται ὁ ἰησοῦς τῶν θυρῶν κεκλεισμένων, καὶ ἔστη εἰς τὸ μέσον καὶ εἶπεν, εἰρήνη ὑμῖν. 27. εἶτα λέγει τῷ θωμᾷ, φέρε τὸν δάκτυλόν σου ὧδε καὶ ἴδε τὰς χεῖράς μου, καὶ φέρε τὴν χεῖρά σου καὶ βάλε εἰς τὴν πλευράν μου, καὶ μὴ γίνου ἄπιστος ἀλλὰ πιστός. 28.ἀπεκρίθη θωμᾶς καὶ εἶπεν αὐτῷ, ὁ κύριός μου καὶ ὁ θεός μου. 29. λέγει αὐτῷ ὁ ἰησοῦς, ὅτι ἑώρακάς με πεπίστευκας; μακάριοι οἱ μὴ ἰδόντες καὶ πιστεύσαντες]

Ιωαν., 21, 1-14: [1. μετὰ ταῦτα ἐφανέρωσεν ἑαυτὸν πάλιν ὁ ἰησοῦς τοῖς μαθηταῖς ἐπὶ τῆς θαλάσσης τῆς τιβεριάδος: ἐφανέρωσεν δὲ οὕτως. 2. ἦσαν ὁμοῦ σίμων πέτρος καὶ θωμᾶς ὁ λεγόμενος δίδυμος καὶ ναθαναὴλ ὁ ἀπὸ κανὰ τῆς γαλιλαίας καὶ οἱ τοῦ ζεβεδαίου καὶ ἄλλοι ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ δύο.3. λέγει αὐτοῖς σίμων πέτρος, ὑπάγω ἁλιεύειν. λέγουσιν αὐτῷ, ἐρχόμεθα καὶ ἡμεῖς σὺν σοί. ἐξῆλθον καὶ ἐνέβησαν εἰς τὸ πλοῖον, καὶ ἐν ἐκείνῃ τῇ νυκτὶ ἐπίασαν οὐδέν.4. πρωΐας δὲ ἤδη γενομένης ἔστη ἰησοῦς εἰς τὸν αἰγιαλόν: οὐ μέντοι ᾔδεισαν οἱ μαθηταὶ ὅτι ἰησοῦς ἐστιν. 5. λέγει οὖν αὐτοῖς [ὁ] ἰησοῦς, παιδία, μή τι προσφάγιον ἔχετε; ἀπεκρίθησαν αὐτῷ, οὔ. 6. ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς, βάλετε εἰς τὰ δεξιὰ μέρη τοῦ πλοίου τὸ δίκτυον, καὶ εὑρήσετε. ἔβαλον οὖν, καὶ οὐκέτι αὐτὸ ἑλκύσαι ἴσχυον ἀπὸ τοῦ πλήθους τῶν ἰχθύων. 7. λέγει οὖν ὁ μαθητὴς ἐκεῖνος ὃν ἠγάπα ὁ ἰησοῦς τῷ πέτρῳ, ὁ κύριός ἐστιν. σίμων οὖν πέτρος, ἀκούσας ὅτι ὁ κύριός ἐστιν, τὸν ἐπενδύτην διεζώσατο, ἦν γὰρ γυμνός, καὶ ἔβαλεν ἑαυτὸν εἰς τὴν θάλασσαν: 8. οἱ δὲ ἄλλοι μαθηταὶ τῷ πλοιαρίῳ ἦλθον, οὐ γὰρ ἦσαν μακρὰν ἀπὸ τῆς γῆς ἀλλὰ ὡς ἀπὸ πηχῶν διακοσίων, σύροντες τὸ δίκτυον τῶν ἰχθύων.9. ὡς οὖν ἀπέβησαν εἰς τὴν γῆν βλέπουσιν ἀνθρακιὰν κειμένην καὶ ὀψάριον ἐπικείμενον καὶ ἄρτον. 10. λέγει αὐτοῖς ὁ ἰησοῦς, ἐνέγκατε ἀπὸ τῶν ὀψαρίων ὧν ἐπιάσατε νῦν. 11. ἀνέβη οὖν σίμων πέτρος καὶ εἵλκυσεν τὸ δίκτυον εἰς τὴν γῆν μεστὸν ἰχθύων μεγάλων ἑκατὸν πεντήκοντα τριῶν: καὶ τοσούτων ὄντων οὐκ ἐσχίσθη τὸ δίκτυον. 12. λέγει αὐτοῖς ὁ ἰησοῦς, δεῦτε ἀριστήσατε. οὐδεὶς δὲ ἐτόλμα τῶν μαθητῶν ἐξετάσαι αὐτόν, σὺ τίς εἶ; εἰδότες ὅτι ὁ κύριός ἐστιν. 13.ἔρχεται ἰησοῦς καὶ λαμβάνει τὸν ἄρτον καὶ δίδωσιν αὐτοῖς, καὶ τὸ ὀψάριον ὁμοίως. 14. τοτο δη τρτον φανερθη ησος τος μαθητας γερθες κ νεκρν]

Ματθ., 28, 9-10: [9. καὶ ἰδοὺ ἰησοῦς ὑπήντησεν αὐταῖς λέγων, χαίρετε. αἱ δὲ προσελθοῦσαι ἐκράτησαν αὐτοῦ τοὺς πόδας καὶ προσεκύνησαν αὐτῷ. 10. τότε λέγει αὐταῖς ὁ ἰησοῦς, μὴ φοβεῖσθε: ὑπάγετε ἀπαγγείλατε τοῖς ἀδελφοῖς μου ἵνα ἀπέλθωσιν εἰς τὴν γαλιλαίαν, κἀκεῖ με ὄψονται]

Τις αναστάσιμες ιστορίες των Ευαγγελίων (Ostergeschichten) τις χωρίζει ο μεγάλος Γερμανός θεολόγος σε δύο ομάδες: από τη μία πλευρά είναι οι ιστορίες για τον κενό τάφο (Μαρκ, 16, 1-8. Ματθ., 28, 1-10. Λουκ., 24, 1-11. Ιωαν., 20, 1.11-18), που τελικά περιορίζονται στο κατ’ αυτόν γνήσιο Μαρκ., 16, 1-8. Όμως, η αφήγηση του Μάρκου για την εύρεση του κενού τάφου από τις γυναίκες το πρωί «της μίας των σαββάτων» δεν ανήκε εξ αρχής στην ιστορία του πάθους, γιατί α) μετά το Μαρκ. 15, 40-47 δεν θα ονομάζονταν διαφορετικά οι γυναίκες στο Μαρκ. 16,1  και β) ο σκοπός των γυναικών να αλείψουν με μύρα το νεκρό σώμα του Ιησού έρχεται σε αντίθεση με το Μαρκ. 15, 46, από το οποίο δεν φαίνεται η ταφή του Ιησού να ήταν ατελής και προσωρινή.

Η ιστορία της εύρεσης του κενού τάφου, που δημιουργήθηκε στη μεταγενέστερη εποχή, τοποθετήθηκε μετά την ιστορία του Πάθους από τον συντάκτη του Κατά Μάρκον Ευαγγελίου για να προετοιμάσει τις εμφανίσεις του Ιησού στη Γαλιλαία. Ο στίχος Μαρκ. 16,8, που αναφερόταν αρχικά μόνο στην ανακάλυψη του κενού τάφου, σκοπεύει να δώσει απάντηση στο ερώτημα, γιατί η ιστορία αυτή έμεινε άγνωστη τόσο καιρό. Όπως λοιπόν δείχνει και ο στίχος 8, η αφήγηση για την εύρεση του κενού τάφου είναι ένας δευτερογενής απολογητικός θρύλος, που με τον κενό τάφο σκόπευε να αποδείξει την πραγματικότητα της σωματικής ανάστασης του Ιησού. Ο Παύλος δεν γνώριζε τίποτα για τον κενό τάφο. Απ’ αυτό δεν μπορούμε να συμπεράνουμε ότι στην εποχή του Παύλου δεν είχε δημιουργηθεί ακόμη η ιστορία αυτή. Ασφαλώς όμως, φαίνεται ότι ο κενός τάφος ήταν μία δευτερεύουσα τάση μέσα στη ζωή της Εκκλησίας, η οποία δεν είχε καμία σημασία για το δημόσιο κήρυγμα.

Από την άλλη μεριά, έχουμε τις εμφανίσεις του αναστημένου Κυρίου. Σ’ αυτές υπάρχει το μοτίβο της απόδειξης της Ανάστασης με την εμφάνιση του Αναστημένου. Το μοτίβο αυτό κυριαρχεί στα Λουκ. 24, 13-35. Ιωαν., 20,1. 11-18 (σε συνδυασμό με την εύρεση του κενού τάφου), 24-29. 21, 1-14. Στο Ματθ., 28, 9-10 παρουσιάζεται αμυδρά, διότι εδώ δεν έχουμε μία αυτοτελή αφήγηση, αλλά ένα παράρτημα της αφήγησης για τον κενό τάφο. Έχουμε το μοτίβο της αποστολής των μαθητών από τον αναστημένο Χριστό, που κυριαρχεί στις αφηγήσεις των Ματθ. 28, 16-20 και Ιωαν. 20, 19-23. Η ανάπτυξη αυτού του μοτίβου στα:

Ματθ. 28, 16-20: [16. οἱ δὲ ἕνδεκα μαθηταὶ ἐπορεύθησαν εἰς τὴν γαλιλαίαν εἰς τὸ ὄρος οὗ ἐτάξατο αὐτοῖς ὁ ἰησοῦς, 17. καὶ ἰδόντες αὐτὸν προσεκύνησαν, ο δ δστασαν. 18. καὶ προσελθὼν ὁ ἰησοῦς ἐλάλησεν αὐτοῖς λέγων, ἐδόθη μοι πᾶσα ἐξουσία ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ [τῆς] γῆς. 19. πορευθέντες οὖν μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸς καὶ τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος, 20. διδάσκοντες αὐτοὺς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν: καὶ ἰδοὺ ἐγὼ μεθ’ ὑμῶν εἰμι πάσας τὰς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος]

Ιωαν. 20, 19-23: [19.οὔσης οὖν ὀψίας τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ τῇ μιᾷ σαββάτων, καὶ τῶν θυρῶν κεκλεισμένων ὅπου ἦσαν οἱ μαθηταὶ διὰ τὸν φόβον τῶν ἰουδαίων, ἦλθεν ὁ ἰησοῦς καὶ ἔστη εἰς τὸ μέσον καὶ λέγει αὐτοῖς, εἰρήνη ὑμῖν. 20. καὶ τοῦτο εἰπὼν δειξεν τς χερας κα τν πλευρν ατος. ἐχάρησαν οὖν οἱ μαθηταὶ ἰδόντες τὸν κύριον. 21. εἶπεν οὖν αὐτοῖς [ὁ ἰησοῦς] πάλιν, εἰρήνη ὑμῖν: καθὼς ἀπέσταλκέν με ὁ πατήρ, κἀγὼ πέμπω ὑμᾶς. 22. καὶ τοῦτο εἰπὼν ἐνεφύσησεν καὶ λέγει αὐτοῖς, λάβετε πνεῦμα ἅγιον: 23. ἄν τινων ἀφῆτε τὰς ἁμαρτίας ἀφέωνται αὐτοῖς, ἄν τινων κρατῆτε κεκράτηνται]

Λουκ. 24, 44-49: [44. εἶπεν δὲ πρὸς αὐτούς, οὗτοι οἱ λόγοι μου οὓς ἐλάλησα πρὸς ὑμᾶς ἔτι ὢν σὺν ὑμῖν, ὅτι δεῖ πληρωθῆναι πάντα τὰ γεγραμμένα ἐν τῷ νόμῳ μωϋσέως καὶ τοῖς προφήταις καὶ ψαλμοῖς περὶ ἐμοῦ. 45. τότε διήνοιξεν αὐτῶν τὸν νοῦν τοῦ συνιέναι τὰς γραφάς. 46. καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὅτι οὕτως γέγραπται παθεῖν τὸν χριστὸν καὶ ἀναστῆναι ἐκ νεκρῶν τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ 47. καὶ κηρυχθῆναι ἐπὶ τῷ ὀνόματι αὐτοῦ μετάνοιαν εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν εἰς πάντα τὰ ἔθνη _ ἀρξάμενοι ἀπὸ ἰερουσαλήμ: 48. ὑμεῖς μάρτυρες τούτων. 49. καὶ [ἰδοὺ] ἐγὼ ἀποστέλλω τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ πατρός μου ἐφ’ ὑμᾶς: ὑμεῖς δὲ καθίσατε ἐν τῇ πόλει ἕως οὗ ἐνδύσησθε ἐξ ὕψους δύναμιν]

Πραξ. 1, 4-8: [ 4. καὶ συναλιζόμενος παρήγγειλεν αὐτοῖς ἀπὸ ἱεροσολύμων μὴ χωρίζεσθαι, ἀλλὰ περιμένειν τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ πατρὸς ἣν ἠκούσατέ μου: 5.ὅτι ἰωάννης μὲν ἐβάπτισεν ὕδατι, ὑμεῖς δὲ ἐν πνεύματι βαπτισθήσεσθε ἁγίῳ οὐ μετὰ πολλὰς ταύτας ἡμέρας. 6. οἱ μὲν οὖν συνελθόντες ἠρώτων αὐτὸν λέγοντες, κύριε, εἰ ἐν τῷ χρόνῳ τούτῳ ἀποκαθιστάνεις τὴν βασιλείαν τῷ ἰσραήλ;7. εἶπεν δὲ πρὸς αὐτούς, οὐχ ὑμῶν ἐστιν γνῶναι χρόνους ἢ καιροὺς οὓς ὁ πατὴρ ἔθετο ἐν τῇ ἰδίᾳ ἐξουσίᾳ 8. ἀλλὰ λήμψεσθε δύναμιν ἐπελθόντος τοῦ ἁγίου πνεύματος ἐφ’ ὑμᾶς, καὶ ἔσεσθέ μου μάρτυρες ἔν τε ἰερουσαλὴμ καὶ [ἐν] πάσῃ τῇ ἰουδαίᾳ καὶ σαμαρείᾳ καὶ ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς]

και στις αφηγήσεις του Ιωάννη είναι, κατά τον Bultmann, μεταγενέστερα δημιουργήματα του ελληνιστικού χριστιανισμού- μερικά ίσως του ελληνιστικού ιουδαιοχριστιανισμού-, γιατί προϋποθέτει την οικουμενική ιεραποστολή, η οποία νομιμοποιείται εδώ με την εντολή του αναστημένου Κυρίου, που ήταν άγνωστη στην πρώιμη κοινότητα, όπως δείχνει και το

Γαλ. 2, 7-8: [7. ἀλλὰ τοὐναντίον ἰδόντες ὅτι πεπίστευμαι τὸ εὐαγγέλιον τῆς ἀκροβυστίας καθὼς πέτρος τῆς περιτομῆς, 8. ὁ γὰρ ἐνεργήσας πέτρῳ εἰς ἀποστολὴν τῆς περιτομῆς ἐνήργησεν καὶ ἐμοὶ εἰς τὰ ἔθνη]

Αλλά και οι αφηγήσεις, στις οποίες κυριαρχεί το πρώτο μοτίβο, είναι δευτερογενείς, κατά τον Bultmann. Προπάντων, οι αφηγήσεις των Λουκ. 24, 36-43 και Ιωαν. 20, 24-29 είναι μεταγενέστερα απολογητικά δημιουργήματα. Μόνο στην αφήγηση για την εμφάνιση του Ιησού στους δύο μαθητές στο δρόμο προς Εμμαούς (Λουκ. 24, 13-35) τη βάση αποτελεί η γνώση, ότι η βεβαιότητα της Ανάστασης του Ιησού είναι ταυτόσημη με τη βεβαιότητα «ότι αυτός εστίν ο μέλλων λυτρούσθαι τον Ισραήλ». Ως προς το περιεχόμενο είναι η πιο παλιά από τις συνοπτικές αναστάσιμες ιστορίες, όπως είναι και η μοναδική που αναφέρει τη θεμελιώδη εμφάνιση του αναστημένου Χριστού στον Πέτρο (24,34).

Μοτίβα συνεπώς δογματικά, απολογητικά, αλλά και λατρευτικά έπαιξαν, κατά τον Bultmann, αποφασιστικό ρόλο στη δημιουργία και διαμόρφωση των αφηγήσεων για την Ανάσταση του Ιησού. Με τον τρόπο αυτό, τα πρωτογενή αναστάσιμα συμβάντα καλύφθηκαν εντελώς από τον θρύλο, και ο ιστορικός μπορεί να φθάσει ως τη διαπίστωση μόνο ότι οι μαθητές είχαν οραματικά βιώματα.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s