bryllov_pskov-448x348

Πηγή

Πάντως, όλα αυτά τα χρόνια, εκείνο που μας είχε εντυπωσιάσει ήταν πως, στην Ελλάδα, η πραγματική απήχηση των απόψεων της κριτικής ενάντια στην γραφειοκρατία και τις ελίτ ήταν εξαιρετικά ασθενής. Γι’ αυτό εξάλλου και το κίνημα της «εγκατάστασης» διανοουμένων στα εργοστάσια και τους χώρους εργασίας ήταν ασθενέστερο από οπουδήποτε αλλού στην Ευρώπη,  παρ’ ότι,  στο επίπεδο της κοινωνικής πραγματικότητας, οι κοινωνικές διαφορές στην Ελλάδα ήταν πολύ μικρότερες απ’ ό,τι αλλού. Και το ίδιο συνέβαινε σε σχέση με την κριτική στον μαρξισμό ή τη Σοβιετία: και αυτή παρέμενε εξαιρετικά μειοψηφική και ελάχιστοι, όπως εμείς, εκδίδουμε τα βιβλία του Κώστα Παπαϊωάννου και δημοσιεύουμε πληθώρα από σχετικά δοκίμια. Αυτή τη θεωρητική και πρακτική απορία μας θα αρχίσουμε να την λύνουμε μόλις στη δεκαετία του 1990 και 2000. Δηλαδή, κατανοήσαμε πως, στην Ελλάδα, δεν υπήρχε μόνο η γενική ιδεολογική αντίθεση διανοητικής/διευθυντικής εργασίας και χειρωνακτικής/εκτελεστικής, όπως συμβαίνει σε όλο τον κόσμο και σε όλες τις κοινωνίες, αλλά ενυπάρχει και μια ιδιαίτερη –ειδικά ελληνική– αντίθεση. Το γεγονός, δηλαδή, ότι η διανόηση και οι πολιτικές ελίτ της χώρας ανήκαν –ως παράρτημα και απόφυση– σε έναν άλλο κόσμο, εκείνον της Δύσης, σε αντίθεση με το λαϊκό σώμα που ανήκε στον χώρο της ελληνικής καθ’ ημάς Ανατολής. Κατά συνέπεια, η αντίθεση των πολιτικών και διανοούμενων ελίτ με το λαϊκό σώμα είναι πολύβαθύτερη από αλλού, εξ ου και η δυσκολία των διανοουμένων να συναντήσουν αυτό το λαϊκό σώμα. Και  αυτό συμβαίνει κατ’ εξοχήν στο πεδίο του μαρξισμού, ακριβώς γιατί αυτός αποτελεί μια δυτικοκεντρική ιδεολογία, δημιουργημένη στην αποικιοκρατική Δύση. Αποτέλεσμα μια εγγενής αντίφαση ανάμεσα στη λαϊκή αριστερά –ακόμα και τον Βελουχιώτη– και το «κόμμα» ή τους διανοουμένους του. Έτσι θα περάσουμε από την κριτική του μαρξισμού και της ηγεμονίας των διανοουμένων πάνω στους εργάτες, ως πυρήνα του σοβιετικού πειράματος, στην κριτική της ιδιαίτερης ελληνικής διχοτόμησης ανάμεσα στο λόγιο και το λαϊκό στοιχείο και την έκφρασή του στην ελληνική αριστερά.

Advertisements

One thought on “Το χρονικό μιας διαδρομής (Δ΄ Μέρος)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s