9789600110616

Να γυρίσεις σπίτι σου; επανέλαβε ο καλόγερος, με πικρή και περιφρονητική ειρωνεία. Μετά, ξαφνικά, τα μάτια του άστραψαν από πάθος· «τι, για να με καταγγείλεις στον κόσμο; Για να διαλαλήσεις ότι είμαι ένας υποκριτής, ένας βιαστής, ένας προδότης, ένα τέρας σκληρότητας, ακολασίας και απιστίας; Όχι, όχι, όχι! Ξέρω καλά πόσο βαριά είναι τα παραπτώματά μου, πως οι κατηγορίες σου θα ήταν πολύ δίκαιες, και τα κρίματά μου πολύ φανερά! Δε θα φύγεις από εδώ για να πεις στη Μαδρίτη ότι είμαι ένας αχρείος, ότι η συνείδηση μου είναι φορτωμένη με αμαρτίες που με κάνουν να απελπίζομαι ότι θα με συγχωρέσει ποτέ ο ουρανός. Δύστυχο κορίτσι, πρέπει να μείνεις εδώ μαζί μου! Εδώ, ανάμεσα σ’ αυτούς τους μοναχικούς τάφους, αυτές τις εικόνες του θανάτου, αυτά τα σάπια, αποκρουστικά πτώματα. Εδώ θα μείνεις, να δεις τα βάσανά μου. Να δεις τι είναι να πεθαίνεις μέσα στη φρίκη της απελπισίας, τι είναι να ξεψυχάς με βλαστήμιες και κατάρες. Και ποιόν να ευχαριστήσω για όλα αυτά; Τί με παρέσυρε σε εγκλήματα που μόνο η θύμησή τους με κάνει να ανατριχιάζω; Μοιραία μάγισσα! Η ομορφιά σου δεν ήταν; Εσύ δε βύθισες την ψυχή μου στην ατιμία; Εσύ δε μ’ έκανες επίορκο υποκριτή, βιαστή, δολοφόνο! Ακόμη και τούτη τη στιγμή το αγγελικό σου βλέμμα δε μου λέει να απελπίζομαι ότι θα με συγχωρέσει ο Θεός; Ω! Όταν σταθώ μπροστά στον θρόνο της κρίσης Του, τούτο το βλέμμα θα είναι αρκετό για να με καταδικάσει! Θα πεις στον Κριτή μου ότι ήσουν ευτυχισμένη, ώσπου σε είδα εγώ. Ότι ήσουν αθώα, πριν σε μολύνω εγώ! Θα έρθεις με τούτα τα δακρυσμένα μάτια, με μάγουλα ωχρά σα φάντασμα, με τα χέρια σου υψωμένα ικετευτικά, όπως όταν εκλιπαρούσες το έλεος που σου αρνήθηκα! Τότε η αιώνια απώλειά μου θα είναι βέβαιη! Τότε θα έρθει το φάντασμα της μητέρας σου, και θα με εκσφενδονίσει στις κατοικίες των δαιμόνων, στις φλόγες, στις Ερινύες, στα αιώνια μαρτύρια! Και είσαι εσύ που θα ,ε κατηγορήσεις! Εσύ θα είσαι η αιτία της αιώνιας αγωνίας μου! [Matthew Lewis, Ο καλόγερος, μετ. Αλ. Κοσματόπουλος, εκδόσεις Gutenberg, 494-495]

Κινητήριοι μοχλοί της αφήγησης και συνάμα καταραμένοι ενσαρκωμένοι φτωχοδιάβολοι είναι ο Αμβρόσιος, ηγούμενος σε μοναστήρι της Μαδρίτης κι ο συνεσταλμένος αρχικά, νεοφερμένος καλόγερος Ροζάριο. Στην αποκάλυψη της μεταμφίεσης σε νεαρό μοναχό της δαιμονικής μάγισσας Ματθίλδης, ξεχύνεται αβυσσαλέο το πάθος για σεξουαλικές εμπειρίες με το αντίθετο φύλο του επί τριάντα έτη ορκισμένου ασκητή. Στην άμπωτη της σαρκικής έλξης για τη Ματθίλδη, ο Αμβρόσιος μοχλεύει την ασίγαστη επιθυμία του, επιχειρώντας να διακορεύσει την αθώα Αντωνία. Εμπόδιο στα σχέδια του διαβολοκαλόγερου στέκεται η μητέρα της Αντωνίας, η Ελβίρα. Σύμμαχός του απρόσμενος …η Ματθίλδη, που θέτει σε εφαρμογή μια σύμπραξη με τον ίδιο τον Διάβολο, με σκοπό την ηθική και φυσική εξόντωση του Αμβρόσιου. Ο τελευταίος δολοφονεί την Ελβίρα, βιάζει και στη συνέχεια σκοτώνει την Αντωνία, που θα αποδειχθούν μητέρα και αδελφή του. Έχει διαπράξει κατά συνέπεια απανωτούς ενδοοικογενειακούς φόνους και το έγκλημα της αιμομιξίας. Σε αυτόν το ‘’μεγαλόπρεπο ουρανό της καταιγίδας, που τον συνταράζει ολόκληρο η πνοή του θαύματος’’, γράφει για τον Καλόγερο ο Αντρέ Μπρετόν, ‘’το πάθος της αιωνιότητας συνεπαίρνει αδιάκοπα τα πρόσωπα, αποσπώντας από τη συμφορά τους αξέχαστους τόνους’’. Ο Αμβρόσιος, πουλάει τη ψυχή του στον Εωσφόρο, για να αποφύγει την autodafe της Ιεράς Εξέτασης, μα ο απαγορευμένος εκμαυλιστής του τον οδηγεί στην αποκαλυπτική και εξίσου τρομακτική πτώση και συντριβή.

Ως ηθικοπλαστική αφήγηση, ο Καλόγερος είναι την ίδια στιγμή συμβατικός, προβάλλοντας την πτώση των ηθικά ακόλαστων και συνάμα νεωτερικός, αφού στερείται οποιασδήποτε θείας παρέμβασης, ενσωματώνοντας πλείστα στοιχεία, τόσο προγενέστερων όσο και επιγενόμενων gothic μυθιστορημάτων, όπως η οικτρή θυματοποίηση και απώλεια αθώων χαρακτήρων. Στο κάδρο των θλιβερών θυμάτων, την πρωτοκαθεδρία κατέχει στον Καλόγερο το γυναικείο φύλο. Οι γυναίκες εμφανίζονται να πρωταγωνιστούν σε αισθησιακές σκηνές, προσπαθώντας να  οικοδομήσουν ένα καλύτερο αύριο, αλλά πάντα καταλήγουν δυστυχείς, υποφέροντας τη βιαιότητα του δυνατού πάνω στον αδύναμο. Χαρακτηριστική είναι η παρένθετη αφήγηση της Αγνής. Στην αρχή, η έγκυος γυναίκα φυλακίζεται γιατί διαπράττει μοιχεία. Κατόπιν εξαφανίζεται από τους οικείους της, ενώ η επίκληση της Παπικής εντολής για απελευθέρωσή της αγνοείται από την Ηγουμένη της μονής. Εντέλει το νεογέννητο παιδί της και εκείνη αφήνονται να λιμοκτονήσουν. Ίσως θα παρατηρήσετε πως στον Καλόγερο, γυναίκες είναι οι υπαίτιοι της κακοτυχίας άλλων γυναικών. Η μητέρα της Αντωνίας, η Ελβίρα δύσκολα θα μπορούσε να διαλέξει χειρότερο σύμβουλο για την αθώα παιδίσκη από την αδελφή της, τη Λιονέλα, που ευθύνεται για πολλές από τις δυστυχίες που μέλλονται στην Αντωνία.
Προχωρώντας ένα βήμα παραπέρα, το ανδρικό και το γυναικείο φύλο μπλέκονται στον ασταθή χαρακτήρα του Ροζάριο/ Ματθίλδης στον Καλόγερο. Το υπερφυσικό σώμα που προσωποποιείται στη διαβολική Ματθίλδη είναι ένα αμφιλεγόμενο όν, που χειρίζεται το σεξ ως μέσο επιβολής. Κατ’ αντιστοιχία με τα δυσδιάκριτα φύλα, ο Λιούις επιλέγει την ανατροπή των παραδοσιακών έμφυλων ρόλων. Οι άνδρες παρουσιάζονται εξαιρετικά θηλυπρεπείς με προεξάρχοντα τον Αμβρόσιο, που είναι ο πλέον αδύναμος χαρακτήρας, παραδοσιακά προορισμένος από το gothic για θηλυκές υπάρξεις, όπως η Ματίλντα από το Κάστρο των Γούλφενμπαχ της Ελίζα Πάρσονς. Επηρεασμένος από τον Φουκώ, ο κριτικός Ρόμπερτ Μάιλς υποστηρίζει πως Ο Καλόγερος είναι το μυθιστόρημα της μεταμφίεσης και της ‘’απόκρυψης’’ των χαρακτήρων, κάνοντας σαφή νύξη στην ομοφυλοφιλία του Λιούις. Πηγή

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s