12960

Ο λαϊκισμός του Ιερού, μία ανάγνωση του διηγήματος Άγγελος Εσμεράλντα, του Ντον Ντελίλλο  (1994), του Μαν. Βαρδή.

Ξαναδιάβασα με την ίδια συγκίνηση αυτό το μεταμοντέρνο συναξάρι [αυτή τη φορά από το βιβλίο Άγγελος Εσμεράλντα. Εννιά ιστορίες, εκδ. Εστίας, 2014]. Είναι το συναξάρι μίας κοπέλας που σκοτώνεται βιασμένη σε μία από τις περιοχές του μεταπολεμικού Μπρόνξ, «όλη αυτή η βιομηχανική εγκατάλειψη που ραγίζει την καρδιά με τη δύστροπη ομορφιά της Ύφεσης». Μάρτυρες της ιεροφάνειας δύο καλόγριες που συνήθιζαν να μοιράζουν φαί στον «πραγματικό τρόμο των δρόμων».

Η προετοιμασία τους χαρακτηριστική. «Ένα τουριστικό πούλμαν με καρναβαλίστικα χρώματα και μία ταμπέλα, χωμένη στη σχισμή πάνω απ’ το παρμπρίζ, που έλεγε ΣΟΥΡΕΑΛΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΝΟΤΙΟ ΜΠΡΟΝΞ. Η Γκρέισι άρχισε να ξεφυσάει. Καμιά τριανταριά Ευρωπαίοι με κρεμασμένες φωτογραφικές μηχανές βάδιζαν δειλά στο δρομάκι μπροστά από μαγαζιά φραγμένα με σανίδες κι από κλειστά εργοστάσια, και χάζευαν στην απέναντι μεριά του δρόμου τις ετοιμόρροπες παράγκες. Η Γκρέισι έγινε έξαλλη σχεδόν, έβγαλε το κεφάλι έξω απ’ το βαν και φώναξε: «Δεν είναι σουρεαλιστικό. Είναι ρεαλιστικό, είναι πραγματικό. Εσείς το κάνετε σουρεαλιστικό με το να’ ρχεστε εδώ. Το πούλμαν σας είναι σουρεαλιστικό. Εσείς είστε σουρεαλιστικοί» [..] «Οι Βρυξέλλες είναι σουρεαλιστικές. Το Μιλάνο είναι σουρεαλιστικό. Αυτό εδώ είναι το μόνο πραγματικό. Το Μπρόνξ είναι πραγματικό».

Κραυγή αγωνίας. Πραγματική διαμαρτυρία πραγματικά θρησκευόμενων. Η αλήθεια του κόσμου είναι πάντοτε γοητευτική σαν σκάνδαλο, «Σκέφτηκε πως τους καταλάβαινε τους τουρίστες. Ταξιδεύεις κάπου, όχι για τα μουσεία και τα ηλιοβασιλέματα αλλά για τα ερείπια, το ισοπεδωμένο από τις βόμβες έδαφος, για τη μουχλιασμένη μνήμη των βασανιστηρίων του πολέμου».

Σε αυτό το πλαίσιο, η εικόνα του αδικοχαμένου κοριτσιού των 12 ετών, της Εσμεράλντα, εμφανίζεται με τρόπο θαυματουργό, σαν απείκασμα, όταν τα φώτα του τρένου φωτίζουν μία διαφήμιση πορτοκαλάδας. Είναι μία ευανάγνωστη σκιά σε ένα διαφημιστικό ταμπλό. Πλήθη συρρέουν. Στην εικονοκλαστική παρατήρηση της μίας καλόγριας «Μην προσεύχεσαι στις εικόνες, προσευχήσου στους αγίους», η άλλη, η ηλικιωμένη και αυστηρή απαντά με την αναγνώριση της ανάγκης της να πάει να το δει. Το όραμα. Το όραμα των φτωχών. Είναι τα λαϊκίστικα οράματα. «Πάνω σ’ αυτόν τον τοίχο ο Ισμαήλ Μουνιόζ και η ομάδα του από καλλιτέχνες γκράφιτι, κάθε φορά που πέθαινε παιδί στη γειτονιά, ζωγράφιζαν με σπρέι έναν άγγελο στη μνήμη του. Άγγελοι στα μπλε και στα ροζ κάλυπταν σχεδόν τη μισή επιφάνεια. Το όνομα και η ηλικία του παιδιού ήταν γραμμένα μέσα σε φούσκες καρτούν κάτω από κάθε άγγελο, μερικές φορές μαζί με την αιτία θανάτου ή με προσωπικά σχόλια από την οικογένεια, και καθώς το βαν πλησίασε, η Έντγαρ μπόρσε να διακρίνει λέξεις όπως: φυματίωση, ΄Ειντς, ξυλοδαρμοί, πυροβολισμοί μέσα από αυτοκίνητο, ασθένειες του αίματος, ιλαρά, γενική παραμέληση και εγκατάλειψη μετά τη γέννηση- αφημένο σε κάδο, ξεχασμένο σε αυτοκίνητο, αφημένο σε νεκρόσακκο παραμονή Χριστουγέννων».

Η Αμερική είναι πάντοτε η χώρα των αληθινών προλετάριων. Ποιοι είναι αυτοί; «Όταν γνωρίζεις πως δεν αξίζεις τίποτα, μόνο το κρυφτούλι με τον θάνατο μπορεί να ικανοποιήσει τη ματαιοδοξία σου».

Εξαπόστειλον, Κύριε, την χάριν Σου επί τα καρδίας ημών!

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s