Allah

Με αφορμή ανάρτηση-σχόλιο [εδώ], θα παραθέσω κάποιες ενότητες από προηγούμενα δικά μου σχόλια, με τρεις (3) βασικές προϋποθέσεις: 1. η θεώρηση ενός πνευματικού μεγέθους για να είναι αληθής, πρέπει να γίνεται με όρους οικείους- αδύνατον, καθώς δεν είμαι ούτε ισλαμιστής ούτε ισλαμολόγος, 2. η θεώρηση ενός πνευματικού μεγέθους για να είναι αληθής, πρέπει τουλάχιστον να έχει πηγές σύγχρονες, και όχι έργα ελασσόνων στοχαστών (κάποιας ηλικίας), 3. άλλη η κουβέντα σχετικά με τον «κολλεκτιβιστικό» χαρακτήρα της θρησκείας και είναι άλλη η κουβέντα για το αν αυτή η θρησκεία εξ αυτού ανήκει στον «Μεσαίωνα», δηλαδή πρέπει να δει κανείς αν αυτός ο «κολλεκτιβισμός» (όρος ανόητος…) υφίσταται στην θρησκεία ως τέτοια, μετά πως αυτός μεταφράζεται στα σύγχρονα συμφραζόμενα, και τελικά πως αξιολογείται. Εάν είναι όντως «κολλεκτιβιστικό» το Ισλάμ του σήμερα- αφάνταστη αντιεπιστημονική γενίκευση η αναφορά για ένα (1) ομογενοποιημένο Ισλάμ, αλλά τέλος πάντων- γιατί κάτι τέτοιο θα ήταν απαξιωτικό, λ.χ.; 

Πάμε λοιπόν:

α. Μεταμοντέρνο Ισλάμ (μελέτη δική μου, παλαιάς χρονολογίας, πριν ακόμη την εμφάνιση του ISIS),

β. Ισλάμ, τζιχαντιστές και Ουελμπέκ (μελέτη ομοίως δική μου, η οποία έχει την αξία της, καθώς η λογοτεχνία υψηλού επιπέδου έχει να πει περισσότερα από πολλές εμβριθείς αναλύσεις),

γ. «Η έμφαση στα ρούχα, στα ειδικά φαγητά, στα σχολικά μαθήματα είναι ένας μεταμοντέρνος ριγκορισμός. Οι νεαροί Μουσουλμάνοι που έγιναν τρομοκράτες μπορούσαν άνετα να μεταβαίνουν από τις γυναίκες, τα ναρκωτικά και τις selfies στα καλάσνικοφ και τις βόμβες. Το προσωπικό τους «πάζλ» περιέχει και κηρύγματα Κορανικού φανατισμού και ποδοσφαιρικές ομάδες ή ναρκισσιστικές πόζες», η εσωτερική πηγή [εδώ], το πλήρες κείμενο όταν αποκατασταθεί η τεχνική βάση του Αντιφώνου,

δ. «Σε μία συνέντευξή του στην Μοντ, ο Γάλλος πολιτικός στοχαστής Μαρσέλ Γκωσέ (Marcel Gauchet) και με αφορμή τις τρομοκρατικές επιχειρήσεις στο Παρίσι, διαπιστώνει τον ατομιστικό προσανατολισμό της προσχώρησης νεαρών ανθρώπων (και δυτικών κοινωνιών) σε δίκτυα ισλαμιστικού φονταμενταλισμού [1]. Η παρατήρηση για την αποχή των νεαρών αυτών- δυνάμει τρομοκρατών- από τα τζαμιά και τις ομάδες προσευχής των μουσουλμάνων μεταναστών, επιβεβαιώνει δύο απόψεις του Γκωσέ: πρώτον, ότι ο ισλαμικός φονταμενταλισμός είναι σύμπτωμα κοινωνιών που έχουν ήδη αναπτυχθεί και οργανωθεί στη βάση της εξόδου από την θρησκευτική οργάνωση του κόσμου- αυτό σημαίνει ότι το θρησκευτικό κοσμοείδωλο απουσιάζει, τόσο για τους Χριστιανούς όσο και για τους άλλους σε συνθήκες ώριμης παγκοσμιοποίησης, δεύτερον, ότι, ενώ σε μία παραδοσιακή θρησκεία η προσωπική πίστη μετρά λιγότερο από τα τηρούμενα τελετουργικά και αυτή η τυπολατρία είναι ουσιώδης στο εθιμικό Ισλάμ, η προσχώρηση του φονταμενταλιστή είναι κυρίως ατομική προσχώρηση. Πραγματικά, δεν τον ενδιαφέρει η μουσουλμανική κοινότητα και τα τοπικά της χαρακτηριστικά παρά σαν μία πρόφαση αιτιολόγησης (ανάλογα βέβαια και η τύχη των Παλαιστινίων ή των μεταναστών στα προάστια των δυτικών μεγαλουπόλεων)», από την ανάρτηση: Ο φονταμενταλισμός και ο ασκητικός μοναχισμός- Προβλήματα Πολιτικής και Θεολογίας, το πλήρες κείμενο όταν αποκατασταθεί η τεχνική βάση του Αντιφώνου,

ε. «Κατ’ αρχήν δεν θα έπρεπε να πιστέψουμε ότι προέρχονται αποκλειστικά από υποβαθμισμένα προάστια. Όλο και περισσότερο αυτοί οι Γάλλοι τζιχαντιστές δεν προέρχονται από πρόσφατους μετανάστες, αλλά από τη μικροαστική τάξη… κατοικούν σε περιοχές που δεν υποφέρουν ιδιαίτερα στο κοινωνικοοικονομικό επίπεδο». Ταυτοχρόνως, δεν ανήκουν πουθενά, είναι «άνθρωποι χωρίς ιδιότητες», όπως θα έλεγε ο Μούζιλ, μετέωροι, με απουσία συνεκτικής ταυτότητας. «Νεαροί χωρίς κανένα σημείο αναφοράς… μπορεί να προσπαθήσουν να αναζητήσουν σ’ ένα μυθοποιημένο παρελθόν, εκείνο του αρχέγονου Ισλάμ, μια τάξη που μπορεί να τους προσφέρει κανόνες και αξίες… Εγγράφονται σ’ ένα συλλογικό πρόταγμα, την οικοδόμηση του χαλιφάτου, που εμφανίζεται σαν μια επίγεια ουτοπία, όπου όλος ο κόσμος έχει δουλειά, δεν υπάρχουν φτωχοί και μπορείς να πάρεις μία πρόγευση από τον κόσμο του επέκεινα», η πηγή [εδώ],

στ. «Εάν η ιδεολογία δεν αποδεικνύεται αρκετή για να πυροδοτήσει αυθόρμητα τη στράτευση σε μια υπόθεση, της δίνει αναμφίβολα ένα νόημα το οποίο εύκολα αντιλαμβανόμαστε ακούγοντας τις μαρτυρίες των περισσότερων ξένων μαχητών. Ωστόσο, οι διηγήσεις είναι ατελείς, ενώ μερικές φορές αποδεικνύονται και απατηλές. Πράγματι, αποτελούν κυρίως τρόπους παρουσίασης και προβολής του εθελοντή, δικαιολογίες απέναντι στους οικείους τους ή στους δημοσιογράφους και στους ερευνητές που τους θέτουν ερωτήσεις. Είναι πολύ πιο δύσκολο να προβάλλει κανείς ορισμένα πολύ πιο πεζά κίνητρα, για παράδειγμα τη ρήξη με την οικογένεια, μια σχέση που τέλειωσε, την ανάγκη κοινωνικής αναγνώρισης ή ακόμα και την επιθυμία να ανακαλύψουν τον κόσμο. Έτσι, οι λόγοι που επικαλούνται συμπίπτουν συχνά με εκείνους που προβάλλουν οι οργανώσεις στις οποίες εντάσσονται, με αποτέλεσμα να επιβεβαιώνεται και να ενισχύεται η ψευδαίσθηση της απόλυτης ταύτισης ανάμεσα στους μαχητές και στην υπόθεση στην οποία έχουν στρατευθεί», σχετικά με τις δηλώσεις των εθελοντών μαχητών περί ισλαμικού κράτους, η πηγή [εδώ]

ζ.»Το Ισλάμ χαρακτηρίζεται από μια τεράστια ποικιλία, στη θεολογία του και στην πνευματική/ θρησκευτική του πρακτική, από την Ινδονησία και το Πακιστάν, ως τις αραβικές χώρες και την Αφρική. Συμφωνώ μαζί σας ότι οι κρίσιμες αλλαγές πρέπει να έλθουν από τα μέσα, αλλά θέλω να διασαφηνίσω κάτι σε σχέση με την αναλογία που χρησιμοποιήσατε, τον Λούθηρο. Οι χειρότερες δυνάμεις του Ισλάμ σήμερα, οι τζιχαντιστές, είναι αρκούντως «μεταρρυθμισμένες», έχουν δε πετάξει στην πυρά μία ευρεία κλίμακα παραδόσεων, τόσο πνευματικών όσο και πρακτικών, που συνετέλεσαν στην εξέλιξη και στη διαμόρφωση του Ισλάμ για αιώνες (λ.χ. τον σουφισμό) και χαρακτηρίζουν μάλιστα πολλές από αυτές ειδωλολατρικές. Ως προς αυτό ξεπερνούν και τον Λούθηρο και προσιδιάζουν περισσότερο στους ριζοσπαστικούς εικονοκλάστες της Μεταρρύθμισης του 16ου αιώνα. Όλες οι θρησκείες χρειάζονται ανανέωση στον αιώνα που διανύουμε αλλά το Ισλάμ χρειάζεται επειγόντως έναν επαναπροσδιορισμό με έμφαση στις βαθύτερες πνευματικές του πηγές (όπως τις βρίσκουμε λ.χ. στον Μουχάμαντ Ικμπάλ). Το Κοράνι συνιστά μια «απαγγελία», δεν είναι ένα βιβλίο κανόνων απ’ όπου ο καθένας μπορεί να αντλεί επιλεκτικά για τους απολυταρχικούς του σκοπούς. Ο τζιχαντισμός, θέλω να πω, είναι ένα πολύ νεωτερικό φαινόμενο. Προσφέρει δε μία αίσθηση ριζοσπαστικής ρήξης προς ένα νέο, αγνό υποτίθεται κόσμο και εξαιτίας αυτού ακριβώς μπορεί να ελκύει και μη μουσουλμάνους. Όπως συνέβαινε 40 χρόνια πριν με τον βίαιο και ριζοσπαστικό «μαρξισμό» των Ερυθρών Ταξιαρχιών στην Ιταλία ή στη Γερμανία με τη «Φράξια Κόκκινος Στρατός», η σχετική πηγή [εδώ],

η. «Το ΙΣΙΛ είναι προφανώς πιο εξελιγμένο από ότι φαίνεται κατ’ αρχάς. Δημιουργεί διάφορα τελετουργικά με ζωντανά θύματα όπως μερικοί anant guard καλλιτέχνες κάνουν events με θύματα ζώα, η όπως οι παιδόφιλοι βλέπουν on line βιασμούς παιδιών που καταλήγουν σε δολοφονίες. Το ΙΣΙΛ , στην δική πρόσληψη της πραγματικότητας έχει τοποθετήσει τους εχθρούς του σε μια κοινότητα διεφθαρμένων, εκπεσόντων αμαρτωλών οι οποίοι ηδονίζονται από το σοκ. Επομένως δεν τρομάζει ένα αθώο κοινό αλλά πλειοδοτεί στον τρόμο. Το ΙΣΙΛ κάνει ένα overdose σε ένα εξαρτημένο προκαλώντας του ναυτία , δεν δηλητηριάζει ένα παρθένο οργανισμό με κίνδυνο να τον σκοτώσει. Ο μέσος 15χρονος με ιντερνετ στο σπίτι έχει δει πράγματα που οι γονείς του δεν διανοούνται. Στα μάτια αυτού του 15χρονου η εικόνα της δολοφονίας είναι ένα ακόμηHorror Show από τα πολλά που έχει δει στο ιντερνετ, στο σινεμά», η πηγή [εδώ]

Αρκετά τα παραδείγματα. Να σημειώσω τελειώνοντας ότι δεν πρέπει να συγχέουμε τις επικλήσεις με την κοινωνιολογία των κινήσεων. Με την ίδια έννοια, θα έλεγε κανείς ότι ο Μαρξισμός- Λενινισμός είναι ο Πολ Ποτ, ο Στάλιν, οι Ερυθρές Ταξιαρχίες κα. Το Ισλάμ (γενικευτικά) επικαλείται από τους τζιχαντιστές, η κοινωνιολογική τους βάση όμως είναι μεταμοντέρνα. Τώρα, αν θέλουμε να εξάγουμε ότι το Ισλάμ ως Ισλάμ είναι επιθετικό, ρατσιστικό, κατά των γυναικών, ολοκληρωτικό κα., αυτό είναι θέμα θεολογικό και θρησκειολογικό, μπορεί ναι μπορεί και όχι, αλλά από τους τζιχαντιστές να βγάζουμε θεολογικά ή θρησκειολογικά συμπεράσματα είναι αδόκιμο. 

Advertisements

2 thoughts on “Είναι το Ισλάμ μεταμοντέρνο;

  1. Ἡ διαφωνία μου δὲν ἔγκειται στὸ ὅτι τὸ Ἰσλὰμ χρησιμοποιεί δυτικὰ μέσα προσηλυτισμοῦ ἢ ὅτι ἀπαντᾶ σὲ «φλέγοντα ἠθικὰ ζητήματα» τῆς δυτικῆς κοινωνίας μὲ τὴν ὁποία ἔρχονται σὲ ἐπαφὴ οἱ Μουσουλμάνοι (ὁμοφυλόφιλοι κ.λπ.). Συμφωνοῦμε σὲ ὅλα αὐτά. Ἀλλὰ ὅτι, στὴν ἔσχατη, τὸ μέσο δὲν εἶναι τὸ μήνυμα, κι ὅτι ὁ τζιχαντισμὸς ἔχει πολὺ ἰσχυρὲς βάσεις στὸ Κοράνι, ποὺ δὲν χρειάζεται τὰ σπλάτερ τῶν οἰκογενειακῶν ταινιῶν γιὰ νὰ ἐπανεμφανιστεῖ. Παίρνει μιὰ μορφὴ καὶ ἰδέες, ναί, ἀλλὰ αὐτὴ εἶναι ἡ ἐπιφάνεια. Ἀκόμη καὶ οἱ προτεσταντικὲς ἠθικιστικὲς τάσεις ἔχουν βάση στὴν Καινὴ Διαθήκη, δὲν εἶναι ἐφευρέσεις-ἀπαντήσεις στὴν «καινοφανή νεωτερικὴ διαφθορά» ἀλλὰ σὲ παρόμοια, ρωμαϊκή, διαφθορά -καὶ οἱ σύγχρονες ἰσλαμικὲς ἀπαντήσεις βασίζονται σὲ παλαιές, γιατὶ π.χ. ἁπλούστατα πάντα ὑπῆρχαν ὁμοφυλόφιλοι ἢ ἄπιστοι. Ὁ ἐκδημοκρατισμὸς τοῦ κηρύγματος (κασέτες καὶ διαδίκτυο) δὲν ὁδηγεῖ στὸν σολιψιστικὸ ἀτομικισμό. Ἀκόμη καὶ ἡ ὕπαρξη «μετριοπαθῶν» ποὺ δὲν θέλουν νὰ χαλάσουν τὴ ζαχαρένια τους, δὲν εἶναι πρωτόγνωρο. Εἶναι γεμάτη λ.χ. ἡ βυζαντινὴ Ὕστερη Ἀρχαιότητα ἀπὸ τέτοιους χριστιανούς, παρόμοιους μὲ τοὺς «μεταμοντέρνους» Μουσουλμάνους καὶ Χριστιανούς, ὅπως καὶ ὁ ἀτομικὸς προσηλυτισμός στὸ Χριστιανισμὸ τῆς «ἐποχῆς ἀγωνίας» στὶς ρωμαϊκὲς μεγαλουπόλεις. Καὶ κάτι ποὺ εἶναι διαχρονικὸ δὲν μπορεῖ νὰ ἀποδοθεῖ σὲ σημερινὲς αἰτίες.

    Μου αρέσει!

    1. Διαπιστωτικά, συμφωνούμε. Μόνο που αν βάλουμε στη μέση το διαχρονικό Κοράνι, τότε θα μπορούσε να θυμίσει κανείς εξανδραποδισμούς και «γενοκτονίες» Ινδιάνων, Ιθαγενών Αφρικής και Ωκεανίας και άλλα, στο όνομα του διαχρονικού Χριστιανισμού. Γι’ αυτό λέω, δεν υπάρχει η ανάγκη να εισάγεται το ιερό κείμενο σε σύγχρονα πλαίσια ως αιτία φονταμενταλισμού- αυτό ας το κάνουν οι τζιχαντιστές. Για να μη σου αναφέρω πόσο μια χαρά τραμπούκοι είναι οι βουδιστές- μη μου πεις ότι και ο διαχρονικός βουδισμός είναι μισαλλόδοξος- σε Σρι Λάνκα, Ταυλάνδη, Μπούρμα, εις βάρος τοπικών μειονοτικών μουσουλμανικών πληθυσμών…..

      Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s