%ce%b1%cf%81%cf%87%ce%b5%ce%af%ce%bf-%ce%bb%ce%ae%cf%88%ce%b7%cf%82

μετάφραση- απόδοση κειμένου Le beau Danube noir, par Evelyne Pieiller, Le Monde Diplo, Novembre 2016, 22-23//

Ποια είναι η ουγγρική εθνική ταυτότητα; Με αφετηρία τη δική τους ανάγνωση της ιστορίας τα δύο μεγάλα κόμματα της χώρας που τοποθετούνται στα δεξιά, την περιγράφουν με τον δικό τους τρόπο. Τα πολιτικά και κοινωνικά τους προγράμματα εμπνέονται από αυτήν για να προτείνουν ένα σύνολο από αρχές, που βρίσκουν την έκφρασή τους σε μία «αντι- κουλτούρα»- από συναυλίες ροκ μέχρι έφιππες διαδηλώσεις.

Κρανίο ξυρισμένο ή μακριά παντελόνια σε στυλ Κόναν ο Βάρβαρος, tee-shirt με γοτθικά μοτίβα, φυσιγγιοθήκες και δακτυλίδια με το κεφάλι του θανάτου, τατουάζ ζωγραφισμένα πάνω σε δικέφαλους, μία μπουκάλα μπύρα στο χέρι…οι «μεταλάδες» δεν γνωρίζουν σύνορα. Ήταν μαζικά παρόντες, αυτό το απόγευμα στα μέσα Αυγούστου του 2016, σε ένα μικρό χωριό στη λίμνη Balaton, στην Ουγγαρία, για μία συναυλία που θα δινόταν σε ένα τεράστιο αμφιθέατρο. Όπως παντού. Με τη διαφορά ότι υπήρχαν περισσότερες οικογένειες απ’ ό,τι είναι συνηθισμένο και ότι τα tee-shirts απεικόνιζαν συχνά κάπως παράξενους με την πρώτη ματιά γεωγραφικούς χάρτες και αστεία γράμματα, που αργότερα θα ταυτοποιούσαμε ως ρουνική γραφή. Περίπου οκτακόσια άτομα ήταν μαζεμένα εδώ για να δουν ένα συγκρότημα του είδους της «πατριωτικής ροκ», σύμφωνα με την ουγγρική ονομασία: Karpatia. Στο φόντο της σκηνής η εικόνα του σκελετού ενός πουλιού, που θυμίζει έναν αετό εραλδικό, αλλά στην πραγματικότητα αναφέρεται στο turul, το μυθολογικό πτηνό που είχε συνοδέψει τους Μαγυάρους στην κατάκτηση των πεδιάδων του Δούναβη.

Το συγκρότημα φθάνει. Τα κλασικά: κιθάρες, μπάσο, ηλεκτρισμός. Τα τραγούδια είναι σύντομα, διασκεδαστικά. Ο Janos Petras, ο τραγουδιστής- μπασίστας, με κρανίο ξυρισμένο και πλούσιο μουστάκι, έχει τον αέρα ενός σταρ. Ο κιθαρίστας γυρνά την μακριά του κόμη. Το κοινό κάνει σπασμωδικά το σήμα του διαβόλου. Όλα είναι αναμενόμενα. Όλα εκτός από το γεγονός ότι ξαφνικά ξεδιπλώνονται σημαίες, φυλαγμένες για ποδοσφαιρικά παιχνίδια. Η πλειοψηφία αυτών είναι αινιγματική διότι δεν αντιστοιχούν στην εθνική σημαία. Μερικές της μοιάζουν, αλλά περισσότερο από τις κόκκινες, λευκές και πράσινες οριζόντιες λωρίδες, δύο άγγελοι με ένα οικόσημο φιγουράρουν στο κέντρο τους. Πρόκειται για την σημαία του βασιλείου της Ουγγαρίας.

Άλλες παρουσιάζουν διάφορες παραλλαγές γύρω από τις οριζόντιες λωρίδες, πράγμα που συνήθως προκαλεί ασφυξία στον πολίτη που δεν είναι οικείος με την ακροδεξιά. Διότι αυτά εδώ τα χρώματα, που αντιστοιχούν στη δυναστεία των Arpad, των ιδρυτών του βασιλείου, χρησιμοποιούνται από αυτούς που διατείνονται ότι είναι οι «αληθινοί Ούγγροι»· και βέβαια, είναι αυτές των Arrow Cross, ενός κινήματος που δημιουργήθηκε το 1939, ουγγρική μεταφορά του ναζισμού που όταν ανήλθε στην εξουσία μεταξύ του Οκτωβρίου του 1944 και Μαρτίου του 1945, συνεργάστηκε πολύ στενά για την εξόντωση των Εβραίων. Όμως οι πιο παράξενες σημαίες είναι αυτές που, γεμάτες δροσιά, μπλε με κίτρινο, σηκώνουν έναν ήλιο και ένα μισοφέγγαρο. Το μυστήριο θα παραμείνει μέχρι το τέλος της συναυλίας.

Η ατμόσφαιρα είναι ταυτόχρονα παιδική και με ένταση. Έχεις την καθαρή εντύπωση ότι ακούς πάντα το ίδιο τραγούδι, πολεμικό αλλά και χορευτικό, ακόμα και όταν η κιθάρα γλιστρά σε λυρικά σόλο. Στην πραγματικότητα, το κοινό κάνει το σόου, τραγουδώντας με φωνή τα ρεφραίν. Karpatia είναι ένα φαινόμενο. Ένα συγκρότημα υπερβολικά γνωστό, δημιουργήθηκε το 2003, και διακηρύσσει τη «δικαιοσύνη για την Ουγγαρία»- τίτλος ενός από τα άλμπουμ του. Αποκηρύσσει τη Συνθήκη του Trianon, η οποία στις 4 Ιουνίου του 1920, επισημοποίησε τον διαμελισμό του βασιλείου: η χώρα τότε απώλεσε περίπου τα δύο τρίτα του εδάφους της και τα τρία πέμπτα του πληθυσμού της.

Ο Janos Petras θυμάται στη σκηνή ένα τραγούδι που του το τραγουδούσε η μητέρα του, Η Μεγάλη Ουγγαρία, αυτή ήταν ο Παράδεισος, και το όνομα του συγκροτήματος είναι αυτό για να θυμίζει ότι και τα Καρπάθια ήταν κάποτε ουγγρικά. Ξαφνικά καταλαβαίνει κανείς κάποιες από τις παραστάσεις των tee-shirts των θεατών: παρουσιάζουν αυτήν την Ουγγαρία του άλλοτε. Και όταν όλο το κοινό, στο άκουσμα ενός τραγουδιού, σηκώνεται ταυτόχρονα και μένει παγωμένο σε όρθια στάση, νομίζει ότι το συγκρότημα παίζει τον εθνικό ύμνο. Λάθος. Παίζει τον ύμνο της Τρανσυλβανίας, μίας περιοχής στο κέντρο των Καρπαθίων της σημερινής Ρουμανίας. Ένας πλασματικός ύμνος, που προέρχεται από μία λαϊκή οπερέτα, αλλά που όλοι γνωρίζουν, ακόμα και αν δεν είναι φαν του Karpatia. Η περίφημη μπλε και κίτρινη σημαία είναι αυτή της χαμένης Τρανσυλβανίας.

Ο Janos Petras τραγουδά με τον ίδιο ζήλο την εξέγερση του 1956 για να υμνήσει το κουράγιο αυτών που αντιστάθηκαν στη «κομμουνιστική δικτατορία», και εορτάζει τους υπεύθυνους Arrow Cross, που στην πλειοψηφία τους εκτελέστηκαν για προδοσία από τον επελαύνοντα κόκκινο στρατό. Διότι ο Janos Petras εορτάζει μία αρχαϊκή Ουγγαρία, μία χώρα φασματικά «καθαρή», κατοικημένη από τους απογόνους πολεμιστών που πολεμούσαν για τη γη τους. Αφηγείται εθελοντικά ότι στη Βουδαπέστη κανένα κτίριο δεν ξεπερνά τα 96 μέτρα, για να θυμίσει το έτος 896 όταν η συνένωση των μαγυάρικων φύλων είχε νικήσει τους προγενέστερους και είχε εγκατασταθεί στη πεδιάδα του Δούναβη, στην Παννονία, σηματοδοτώντας την κατάκτηση- που στα ουγγρικά λέγεται «κατάκτηση της πατρίδας». Έχει σημασία να διαφυλαχθούν οι αρχαίες αξίες αυτού του λαού που «επιλέχθηκε», καθώς και τα σύμβολα της επιλογής αυτής: το turul αγάλματα του οποίου υπάρχουν παντού όπου υπάρχουν ουγγρικές μειονότητες σε Ρουμανία, Αυστρία και Ουκρανία· το ρουνικό αλφάβητο, που χρησιμοποιήθηκε μέχρι το 1850 σε κάποιες περιοχές και που το βρίσκουμε σήμερα σε πανό των ακροδεξιών δήμων· αλλά κυρίως η χριστιανική θρησκεία, που συνδέεται με τον Στέφανο τον Α΄ που δημιούργησε το 1000 το βασίλειο, και του οποίου θα γίνει ο προστάτης άγιος αργότερα.

Το συγκρότημα Karpatia δεν είναι το μόνο. Ο Romantikus Eroszak για παράδειγμα συμμετέχει σε αυτές τις αντιλήψεις. Και αυτός στη μουσική του διηγείται ένα είδος ιστορίας. «Το όνειρό μου είναι η Ουγγαρία που υπήρχε εδώ και αιώνες, ανεξάρτητη, δυνατή, διοικούμενη από τους Ούγγρους, και που λειτουργούσε με αυτό- κυβέρνηση». Το όνομα του συγκροτήματος «Ρομαντική Βία» είναι ενδεικτικό αυτής της κίνησης. Εάν αυτή η βία εδώ εμφανίζεται ξεκάθαρα ως ρήξη με μία υπάρχουσα τάξη, είναι ίσως κάπως δύσκολο να της αποδώσεις έναν ρομαντισμό. Όμως, φαίνεται ότι αυτός ο φρενετικός και χορευτικός εθνικισμός φέρει ένα ιδανικό. Στο φόντο της νοσταλγίας, αλλά με γλώσσα μοντέρνα, εκφράζει μία αναζήτηση ηρωισμού, μίας επιστροφής σε αρσενικές αξίες, ενώνοντας μία κοινωνία αδελφών.

Advertisements

3 thoughts on “Ο όμορφος Μαύρος Δούναβης [1]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s