berdyaev2

«Ο αναρχισμός επιφανειακά δημιουργεί την εντύπωση της διδασκαλίας που έχει το πάθος της ελευθερίας, που επιδιώκει την ελευθερία, που προάγει την αυτοεπιβεβαίωση της ανθρώπινης προσωπικότητας. Δεν εμφανίστηκε όμως ούτε από το ελεύθερο πλεόνασμα, ούτε και έχει δημιουργική πλεονασματική φύση. Εμφανίστηκε ως αποτέλεσμα μίσους και εκδίκησης. Το πάθος της εκδίκησης, το πάθος του μοχθηρού μίσους κατά του παρελθόντος, κατά του πολιτισμού του παρελθόντος, εναντίον κάθε τι του ιστορικού είναι το βασικό χαρακτηριστικού του αναρχισμού. Αυτού του είδους όμως η μοχθηρή εκδικητικότητα, αυτού του είδους το πάθος των δεινών και της ανεπάρκειας είναι πάθος αντι- αναγεννησιακό, δεν γνωρίζει την χαρά της αναγεννησιακής πλεονασματικής δημιουργίας. Γι’ αυτό και ο αναρχισμός δεν έχει δημιουργική φύση. Τη φύση αυτή δεν μπορούμε να την αναζητήσουμε στην εξουθενωτική, μοχθηρή και εκδικητική άρνηση. Αυτή η εξουθενωτική άρνηση δεν αφήνει χώρο για τη θετική δημιουργία. Οι χαρές της ελεύθερης δημιουργίας, του ελεύθερου πλεονάσματος είναι κάτι άγνωστο για τον αναρχισμό. Δεν τις γνωρίζει και δεν είναι σε θέση να τις μάθει. Σε αυτό, όπως και ο σοσιαλισμός, στερείται της αναγεννησιακής ελευθερίας. Σε αυτόν θεμελιώνεται η ελευθερία, η οποία καταβροχθίζει τον εαυτό της, η οποία αυτοπυρπολείται. Δεν είναι εκείνη η ελευθερία, η οποία προσφέρει τη χαρά της άνθισης της δημιουργικής ατομικότητας, η οποία δεν είναι άλλη από τη χαρά του ιδεαλιστικού ανθρωπισμού. Είναι μια πεπερασμένη, σκυθρωπή και βασανιστική ελευθερία, στην οποία η ανθρώπινη ατομικότητα μαραζώνει και πεθαίνει, στην οποία προκαλείται ρήξη και η ελευθερία μετατρέπεται σε βία. Το μεγαλύτερο μέρος των αναρχικών διαδικασιών στην τελική ανάλυση επικυρώνει τις μορφές του κολεκτιβισμού ή του κομμουνισμού. Τέτοια είναι τα προγράμματα του Μπακούνιν και του Κροπότκιν. Για μένα είναι αδιαμφισβήτητο το γεγονός ότι στον αναρχισμό, σε αυτό το οριακό ρεύμα της ευρωπαϊκής κοινωνίας, εντοπίζεται η εξουθένωση και το τέλος της Αναγέννησης: ο αναρχισμός δεν έχει ανθρωπιστικό χαρακτήρα»

[πηγή: Νικολάι Μπερντιάγεφ, Η αλήθεια της Ορθοδοξίας, εκδόσεις samizdat, 2016, σ. 88]

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s