moses-confronts-pharaoh

Εντάξει, κάθε εποχή έχει τις αναγνώσεις και τα ερμηνευτικά της πλαίσια. Έχει τις δικές της ερωτήσεις και απορίες. Λοιπόν, η μελέτη αυτών των αποριών δηλώνει πολλά. Σε κάποιους κύκλους βιβλικής θεολογίας ακούει κανείς συχνά ότι τι είδους Θεός είναι αυτός που στο αφήγημα της Εξόδου του Ισραήλ από την Αίγυπτο, «σκληραίνει» την καρδιά του Φαραώ; Πέρα απ’ το γεγονός μίας αβάσταχτης για εμάς «κακότητας», μήπως είναι τελικά και ένας Θεός βαθύτατα ανασφαλής, μιας και επιζητεί τις «πληγές» ως θαύματα καταστροφικής ισχύος;

Πραγματικά στη βιβλική αφήγηση (Έξοδος, κεφάλαια 4-14), ο Φαραώ σκληραίνει. Δεν αφήνει τον Ισραήλ να φύγει. Αυτός από μόνος του ή ο Θεός τον κάνει έτσι; Η μία φιλολογική πηγή του κειμένου με περισσότερο ορθολογιστικό χαρακτήρα (ο περιβόητος Γιαχβιστής) εντάσσει την όλη προβληματική στο παιδαγωγικό σχήμα: ο Φαραώ αδυνατεί να αναγνωρίσει τις εντολές του Θεού, πληγή, διαπραγμάτευση, υπόνοια μετάνοιας, αλλά και πάλι σκλήρυνση. Οι άλλες δύο πηγές (ο Ελωχειμιστής και ο Ιερατικός Κώδικας) βάζουν να προηγείται η πληγή και να έπεται η σκληροκαρδία του Φαραώ. Άρα, τί συμβαίνει; Είναι η λογική του «ιερού πολέμου»: δεν με ενδιαφέρει η ψυχολογία του Φαραώ, εγώ ως παντοδύναμος Θεός του κηρύσσω τον πόλεμο- στέλνω τις πληγές, και η σκληροκαρδία ή το πείσμα του είναι αναπόφευκτο αποτέλεσμα της μεταξύ μας μάχης.

Μας ενδιαφέρουν όλα αυτά; Βεβαίως, διότι η βιβλική αφήγηση δεν ενδιαφέρεται να εξηγήσει αν ο Θεός είναι καλός ή κακός, ούτε την ενδιαφέρει η σκληρότητα των σκηνών. Δύο πράγματα την ενδιαφέρουν: η παιδαγωγική μέθοδος και η σκληρή ρεαλιστική αποτύπωση του κακού. Με το δεύτερο εννοείται ότι στη ζωή δεν αιτιολογούνται όλα ούτε υπάρχει παιδαγωγία, οι καταστάσεις έχουν τέτοια σκληρότητα που είτε θα τις αντιμετωπίσεις σκληρόκαρδα (και θα χάσεις) είτε θα «συνέλθεις» και θα πιστέψεις. Παιδαγωγία και ωμός ρεαλισμός!

Πηγή: Ιωάννης Μούρτζιος, Από τον γογγυσμό στην δοξολόγηση του θεού. Η σχέση του Θεού με τον λαό Ισραήλ στην Ιστορία, εκδόσεις ostracon, Θεσσαλονίκη 2016, 63-87

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s