unovis3

Μετά το 1917 αρχίζουν να ιδρύονται νέοι θεσμοί και ιδρύματα που υποστήριζαν την τέχνη της πρωτοπορίας. Η σχέση των καλλιτεχνών με την κυβέρνηση των Μπολσεβίκων, μετά τον Οκτώβριο του 1917 ήταν ελεύθερη και δημιουργική. Σε αυτό έπαιξε σημαντικό ρόλο ο Λαϊκός Κομισάριος Διαφώτισης Ανατόλι Λουνατσάρσκι, αναπτύσσοντας μια πρωτόγνωρη συνεργασία μεταξύ της τέχνης και της πολιτικής.
Η σχέση που αναπτύχθηκε μεταξύ της πρωτοπορίας και του μπολσεβικισμού είχε αποτέλεσμα ένα ουτοπικό πείραμα να γίνει πραγματικότητα, καταργώντας κάθε είδους πολιτικές, κοινωνικές, οικονομικές και αισθητικές συμβάσεις.
Όλα τα κινήματα της ρωσικής πρωτοπορίας λειτουργούσαν σύμφωνα με τα πρότυπα των επαναστατικών και ριζοσπαστικών κινημάτων, δηλαδή με μανιφέστα, διακηρύξεις και κοινωνικό προσανατολισμό. Ήταν αυτό που ο Kandinsky ονόμασε «Μεγάλη Ουτοπία».
Πολλοί ήταν οι καλλιτέχνες της πρωτοπορίας που συνεργάστηκαν με τον κρατικό μηχανισμό και ειδικότερα με τον Λουνατσάρσκι για τη θέσπιση μιας κρατικής πολιτικής για τις εικαστικές τέχνες. Καλλιτέχνες, ποιητές και αρχιτέκτονες όπως ο Γ. Κλούτσις, ο Α. Μπάμπιτσεφ, η Λ. Ποπόβα, οι αδελφοί Βεσνίν, ο Β. Μαγιακόφσκι κ.ά. αφιερώθηκαν στο έργο της προπαγάνδας υπέρ των μπολσεβίκων, τόσο στη σκληρή περίοδο του εμφυλίου πολέμου όσο και στα αμέσως επόμενα χρόνια της εδραίωσης των Σοβιέτ. Φιλοτεχνούσαν πανό με συνθήματα, αφίσες, ζωγράφιζαν βαγόνια τρένων και τραμ, σχεδίαζαν κατασκευές προπαγάνδας και βήματα ομιλητών. Ο ίδιος ο Λένιν θεωρούσε τον Λουνατσάρσκι αυθεντία στα θέματα της τέχνης και -παρά το γεγονός ότι είχε διαφωνήσει μαζί του αρκετές φορές- τον εμπιστευόταν.
Πρωτοπόροι καλλιτέχνες άρχισαν να αναλαμβάνουν καίριους τομείς αυτής της νέας πολιτικής των Τεχνών. Επικεφαλής των Ανώτερων Καλλιτεχνικών Εργαστηρίων έγινε ο Καντίνσκι. Ο Μαλέβιτς ανέλαβε τη διεύθυνση της Σχολής Καλών Τεχνών του Βίτεμπσκ, και δεν είχε μόνο την ευθύνη της διδασκαλίας αλλά και τη γενικότερη εποπτεία της αστικής διακόσμησης στη μικρή αυτή πόλη της Λευκορωσίας. Έτσι, έβλεπε κανείς το 1920 τα τραμ και τα λεωφορεία να είναι διακοσμημένα με σουπρεματιστικά σχέδια, το ίδιο και τις λέσχες, τα εστιατόρια καθώς και τους τοίχους των εργοστασίων.
Μέσα σ’ αυτό το κλίμα ευφορίας, ελευθερίας και επαναστατικότητας, αρχίζουν οι πειραματισμοί και οι σχέσεις ανάμεσα στις διάφορες μορφές της τέχνης, όπως της ζωγραφικής με τη μουσική και ο συνδυασμός τους με το θέατρο. Ο οργανικός ρόλος του θεάτρου και η συμβολή του σε μια αλλαγή στην καθημερινή ζωή γοητεύουν τα πρωτοποριακά κινήματα. Η νέα «επίπεδη» εικόνα των μοντερνιστών, όταν προβάλλεται στο θεατρικό σκηνικό και στο κοστούμι, αποκτά μια άλλη εικαστική οντότητα. Με την κατάργηση εξάλλου της αυλαίας, τα κοστούμια και το αρχιτεκτονικό σκηνικό γίνονται ακόμα πιο καθοριστικά για τη μορφή του θεάτρου.
V. KAZIMIR MALEVICH
 
Ο Μάλεβιτς γεννήθηκε το 1878 κοντά στο Κίεβο. Σπούδασε στο Ινστιτούτο Ζωγραφικής, Γλυπτικής και Αρχιτεκτονικής στην Μόσχα το 1903. Τα πρώτα χρόνια της καριέρας του πειραματίστηκε με διάφορα ρεύματα της μοντέρνας τέχνης και συμμετείχε σε διάφορες εκθέσεις της πρωτοπορίας, όπως εκείνες του συλλόγου Μοσχοβιτών καλλιτεχνών που περιλάμβαναν τον Kandinsky και τον Larionov. Το 1913 μαζί με τον συνθέτη Μιχαήλ Ματιούσιν και τον συγγραφέα Αλεξέϊ Κρουτσόνιχ συνέταξαν ένα μανιφέστο για το πρώτο φουτουριστικό συνέδριο.
Το 1922 εγκαταστάθηκε στο Πέτρογκραντ και δίδαξε στο ινστιτούτο πολιτισμού από το 1922 έως το 1927. Στα τέλη της δεκαετίας του 1920 ασχολήθηκε με την παραστατική ζωγραφική, στην οποία απεικονίζεται η ζωή των αγροτών με πολύχρωμα και άκρως στυλιζαρισμένα έργα. Η δουλειά του όμως δεν βρήκε ανταπόκριση από το Σοβιετικό καθεστώς, καθόσον ερχόταν σε αντίθεση με την επίσημη ιδεολογία. Ωστόσο, η συμβολή του στις τέχνες του 20ου αιώνα είναι εξαιρετικής σημασίας. Τόσο τα πειράματά του με τις διάφορες τεχνοτροπίες όσο και τα συγγράμματα του επηρέασαν, πέρα από κάθε αμφιβολία, την αφηρημένη τέχνη.
Ο δημιουργός του Σουπρεματισμού, ο Μάλεβιτς, ήταν ο πιο πλατωνικός από τους Ρώσους πρωτοπόρους, θα λέγαμε ότι αναζητεί μια απόλυτη γλώσσα με σημαίνοντα γεωμετρικά σχήματα. Σε αντίθεση με τα αδέρφια Αντουάν Πέβσνερ και Ναούμ Γκαμπό, οι οποίοι αναζητούσαν μια πιο δυναμική και χωρική αντίληψη της τέχνης, ο Σουπρεματισμός του Μάλεβιτς επέμενε στα βασικά σχήματα και στο καθαρό χρώμα και ήταν γενικά πολύ περιοριστικός. Ο στοχασμός του περιστρέφεται γύρω από την απόκρυφη ουσία του φαινομένου, όπως αυτό παρουσιάζεται από την ζωγραφική. Ο ίδιος προχωρά ακόμη περισσότερο και πειραματίζεται με τις μεταμορφώσεις του φωτός.
Στα πλαίσια αυτά θα εξετάσουμε έναν Σουπρεματιστικό πίνακα του Μάλεβιτς που τιτλοφορείται: «Λευκό τετράγωνο σε λευκό φόντο». Εδώ ο καλλιτέχνης οδηγείται στον βαθμό μηδέν της ζωγραφικής όπου προαγγέλλει και υπερβαίνει την ελάχιστη τέχνη (Minimal Art). Ήδη από το 1916 ο Μάλεβιτς επιχείρησε να συνδυάσει και στην συνέχεια να συνενώσει το χρώμα με το φως, για να καταλήξει στην πλήρη επικράτηση του φωτός. Σε αυτόν τον πίνακα έχει κατορθώσει να επιτύχει την πλήρη διασπορά του χρώματος με την παράλληλη ανάδειξη του φωτός μέσω της λευκής επιφανείας. Με αυτόν τον πίνακα ο καλλιτέχνης περνά στον λευκό σουπρεματισμό, ο οποίος αποτελεί την τρίτη και τελική βαθμίδα ανάπτυξης της μη αντικειμενικής ζωγραφικής από τον ίδιο. Σε αυτό το επίπεδο, πλέον, τα διάφορα χρώματα με τις αποχρώσεις τους εξαφανίζονται. Το λευκό τετράγωνο δείχνει να εξαϋλώνεται στην θάλασσα του λευκού φωτός. Ο Μάλεβιτς επιχειρεί να εκφράσει την κοσμική δυναμική της μετατροπής του χρώματος σε φως. Άλλωστε, η πηγή των βασικών χρωμάτων είναι το ίδιο το λευκό, κάτι που έχει καταδειχτεί πειραματικά με το φασματοσκόπιο.
Ο καλλιτέχνης με αυτούς τους πειραματισμούς του επιχείρησε να εξηγήσει τους συμπαντικούς νόμους. Προσπάθησε να αναδείξει την δημιουργική ισχύ του φωτός και να αναγάγει την τέχνη του σε στάση ζωής, ενισχύοντας την με το απαραίτητο φιλοσοφικό υπόβαθρο μέσα από τα πονήματα που συνέγραψε.
Πηγή
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s