bely1

Ο θρύλος του Ιπτάμενου Ολλανδού αναφέρεται σε έναν καπετάνιο ονόματι Van der Decken, ο οποίος, κατευθυνόμενος με το πλοίο του από την Ολλανδία στις Ανατολικές Ινδίες, προκαλεί εν μέσω καταιγίδας με την υπεροψία του τον Ύψιστο και συνεπεία τούτου καταδικάζεται να περιπλανάται αιωνίως στις θάλασσες. Ο Γερμανός ποιητής Χάινριχ Χάινε χρησιμοποιεί τον μύθο στο έργο του Aus den Memoiren des Herren vom Schnabelewopski (1831), δημιουργώντας τη μορφή του περιπλανώμενου ναυτικού ο οποίος λυτρώνεται από την καταδίκη χάρις στην αυτοθυσία μιας γυναίκας, που πεθαίνει για να βρει εκείνος τη γαλήνη. Το 1843 ο συνθέτης Ρίχαρντ Βάγκνερ θα εμπνευστεί από το έργο του Χάινε την όπερά του Ο Ιπτάμενος Ολλανδός. Από την όπερα αυτήν εμπνεύσθηκε ενδεχομένως την εικόνα του ο Μπέλυ. Στην Πετρούπολη, η εικόνα του Ιπτάμενου Ολλανδού αποκτά ιδεολογική και καλλιτεχνική βαρύτητα, δεδομένου ότι συνδέεται ή και ταυτίζεται ακόμα με την εικόνα του Τσάρου Πέτρου Α’, του μπρούντζινου καβαλάρη, ο οποίος, ως γνωστόν, είχε διαμείνει ένα διάστημα στην Ολλανδία. Το ότι η Πετρούπολη θεμελιώθηκε, σύμφωνα με τον μύθο, από τον Ιπτάμενο Ολλανδό σημαίνει επίσης ότι η κατάρα που τον συνοδεύει μεταφέρεται και στην πόλη.

[..] Και να πού καθώς το κρατικό στέλεχος ατένιζε ονειροπολώντας τούτη την απεραντοσύνη, μέσα από τον μαύρο κύβο της άμαξας, ξάφνου απλώθηκε ολόγυρα και άρχισε να μετεωρίζεται πάνω απ’ αυτήν. Και ο Απόλλων Απολλώνοβιτς λαχταρούσε να φύγει η άμαξα πετώντας μπροστά, ούτως ώστε οι λεωφόροι, η μία μετά την άλλη, να έρθουν πετώντας να την προϋπαντήσουν, ούτως ώστε όλη τη σφαιρική επιφάνεια του πλανήτη να την αγκαλιάσουν, ωσάν κουλουριασμένα φίδια, οι γκριζόμαυροι κύβοι των σπιτιών• ούτως ώστε όλη η γη, διάτρητη από λεωφόρους, στη γραμμική διαστημική πτήση της να τέμνει την απεραντοσύνη με την αρχή της ευθυγράμμισης• ούτως ώστε το δίκτυο των παράλληλων λεωφόρων, καθώς θα τέμνεται από ένα άλλο δίκτυο λεωφόρων, να επεκταθεί στις αβύσσους του σύμπαντος με επιφάνειες τετραγώνων και κύβων. Από ένα τετράγωνο για κάθε μόνιμο κάτοικο, ούτως ώστε…ούτως ώστε…Μετά τη γραμμή, απ’ όλες τις συμμετρίες περισσότερο τον ηρεμούσε το σχήμα του τετραγώνου. Συνήθιζε να επιδίδεται με τις ώρες σε μια χωρίς νόημα ενατένιση πυραμίδων, τριγώνων, παραλληλεπιπέδων, κύβων και τραπεζίων. Ανησυχία τον έπιανε μόνο στο αντίκρυσμα του κόλουρου κώνου. Μια γραμμή που έκανε ζιγκ ζαγκ δεν την άντεχε. Εδώ, μέσα στην άμαξα, ο Απόλλων Απολλώνοβιτς απολάμβανε με τις ώρες, δίχως καμία σκέψη, τα τετράγωνα τοιχώματα, όντας στο κέντρο ενός μαύρου, τέλειου και ντυμένου με ατλάζι κύβου. Ο Απόλλων Απολλώνοβιτς ήταν γεννημένος για κατά μόνας συλλογισμούς. Μονάχα η αγάπη προς την κρατική επιπεδομετρία τον ώθησε στην πολυεδρικότητα μιας υπεύθυνης θέσης […]

Αποσπάσματα από το βιβλίο του Αντρέϊ Μπέλυ, Πετρούπολη, σε μετάφραση και σημειώσεις Στ. Αργυροπούλου, εκδόσεις Κίχλη, 2017, 32-33 (το κείμενο)

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s