Μας βαραίνουν οι φίλοι που δεν ξέρουν πια πως να πεθάνουν

The-Killing-of-a-Sacred-Deer-poster-1-600x857

Ο Σεφέρης είχε αποφανθεί

Μας βαραίνουν οι φίλοι
που δεν ξέρουν πια πως να πεθάνουν

Αυτό το «βάρος»  γίνεται το αισθητικό επίδικο ενός θανάτου.

Οι φίλοι που «δεν ξέρουν» καθυστερούν επιβραδύνουν , αναβάλουν . Η Ποιητική του Σεφέρη είχε διαστείλει  την αναμονή του θανάτου και είχε απονείμει την μομφή στους φίλους με αυτό το μοναδικό «πιά». Οι φίλοι δεν ξέρουν «πια» , δεν ξέρουν ενώ ίσως έπρεπε να ξέρουν. Το «πια» αποκαλύπτει ένα χρόνο διεσταλμένο , ένα βίωμα που δεν ωριμάζει . Το αισθητικό και βιωματικό στίγμα που καταθέτει ο Λάνθιμος , παρά την τεχνικά επίκαιρη απεικόνιση του υστερεί σε σχέση   με την  μοναδική , υπέρτερη «σκληρότητα» του Σεφέρη. Έτσι  το «Ελάφι» αναδεικνύει και συμπυκνώνει το «βάρος»  γοητεύει τη κινηματογραφική κριτική , αλλά εγκλωβίζεται στο δικό του «πια». Ο τρόπος που λύνει το κορυφαίο ηθικό δίλημμα , μέσω της ρουλέτας του «Ελαφοκυνηγού» αποκαλύπτει ένα ανώριμο βίωμα που δεν ολοκληρώνεται , αναδύεται ένα ενοχλητικό «πια» της άγνοιας.

Τυχαιότητα στην ανάληψη της ευθύνης , βίωμα χωρίς μεταβολή, είναι τα υλικά της εποχής. Με αυτά μπορεί να ανακυκλώνεται ένα αισθητικό και φιλοσοφικό σύμπαν δημιουργώντας στροβίλους και υλικά επικοινωνίας και επιτυχίας. Η άλλη πλευρά είναι η καθαρή ευθύνη ,που όμως στην περίπτωση του Βούλγαρη ανυψώνεται τόσο πολύ , γίνεται τόσο ρομαντική ώστε σε καθηλώνει με την απόσταση της. Δεν είναι τυχαίο ότι οι πάσης φύσεως διαχειρίσεις που ορθολογικοποιούνται εκ των υστέρων με τις πιο ιδεολογικές εξηγήσεις  αποπνέουν αυτό τον ατμό της αναβολής, της τύχης , της λατρείας της συγκυρίας ενώ οι καθαρές ηθικές αποφάσεις μόλις γειώνονται από το ιστορικίστικο ρομαντικό τους βάθρο καταλήγουν σε στυγερές βαναυσότητες , αιμοδιψείς τρομοκρατίες.

Πηγή

Το επαναστατικό ΠΑΣΟΚ

ximeio-katalipsies1985

Ηδη κατά την πρώτη κατάληψη του Χημείου, τον Μάιο του 1985, στο πλευρό των ΜΑΤ είχαν δράσει (σε παράλληλα διαφορετικά μέτωπα) εκατοντάδες μέλη του ΠΑΣΟΚ και δεκάδες φασίστες του ΕΝΕΚ.

Εξω από το Πολυτεχνείο, τη νύχτα της 18ης Νοεμβρίου 1985, η σύμπραξη αυτή θα ολοκληρωθεί με τη διαμόρφωση ενός ενιαίου πλήθους «αγανακτισμένων πολιτών», όπου τα μέλη της ΕΠΕΝ δύσκολα ξεχώριζαν από εκείνα του ΠΑΣΟΚ, πέρα από κάποια σποραδικά συνθήματα. Σύμπραξη που τα «Νέα» της επομένης χαιρέτισαν με ικανοποίηση (κάνοντας εύσχημα λόγο για «απροσδιόριστο πολιτικά πλήθος»), σαν μια «νέα μορφή σχέσεων και συμπαράταξης Αστυνομικών – πολιτών εναντίον των αριστεριστών».

Περιγράφοντας ένα χαρακτηριστικό στιγμιότυπο αυτής της συμπαράταξης, το ίδιο ρεπορτάζ μάς πληροφορεί ότι «γύρω στις 9 εμφανίστηκε μια πολυπληθής ομάδα πολιτών να κρατάει στα χέρια της σαν λάφυρο ένα νεαρό καταληψία, που τον μετέφερε αιμόφυρτο […] Ο νεαρός με υψωμένη τη γροθιά φώναζε “θα νικήσουμε” και το πλήθος κραύγαζε “είσαι αλήτης”».

Με αστυνομική κάλυψη, οι ΕΠΕΝίτες προσπάθησαν επανειλημμένα να εκπορθήσουν το Πολυτεχνείο. Τα ξημερώματα παραβίασαν μάλιστα την κεντρική πύλη, για ν’ αποκρουστούν ύστερα από ομηρικές μάχες.

Πηγή

Hipster πόλη

florida

Η οικονομική επιτυχία σήμερα είναι τα τρία T: ανοχή, ταλέντο και τεχνολογία (Tolerance- Talent and Technology). Ο κος της φωτογραφίας αποτυπώνει απλά το στυλ της εποχής μας. Στη θέση των παλιών βιομηχανικών πόλεων ορθώνονται οι πόλεις των hipsters. Δείκτες μέτρησης είναι ο δείκτης gay, boheme ή αυτός του ταλέντου. Το Σηάτλ, πλέον ονομάζεται See@L, και είναι η πιο ποθητή πόλη των hipsters. Τα Starbucks συνεργάζονται με νεαρούς καλλιτέχνες, η Amazon υπόσχεται τη διαφορετικότητα στα γραφεία της, χάρη στα προγράμματα Glamazon για την κοινότητα των LGBTQ= Lesbian, gay, bisexual, and transgender, το Women@Amazon για τις γυναίκες, το Black Employee Network για τους μαύρους, το Amazon People With Disabilities για τα άτομα με ειδικές ανάγκες. Ο «δείκτης hipster» μετρά τον αριθμό των μαγαζιών για τατού, των πωλητών ποδηλάτων, τον ανεξάρτητων καφέ, των μπυραριών και των μαγαζιών με δίσκους. Σε αντίθεση με την Silicon Valley, εδώ οι επιχειρήσεις βρίσκονται στο κέντρο της πόλης, στις παλιές εργατικές και βιομηχανικές γειτονιές- χωρίς τους εργάτες βέβαια. Βήμα βήμα, οι παλιές κατοικίες κατεδαφίζονται και χτίζονται σοφιστικέ οικοδομήματα, που θα έχουν κήπο στην ταράτσα, ένα κοινό χώρο για το μπάνιο των ζώων του σπιτιού, χώρο κουζίνας που οι διεθνείς σεφ θα καλούνται για να δείξουν τις δημιουργίες τους, άλλα που θα έχουν χώρο για βιολογικά κοτόπουλα, σολάριουμ με αιώρες, μία σάλα του πόκερ, ή μήπως προτιμάτε ένα συγκρότημα που θα έχει ένα σπα για σκύλους και γάτες, υλικά για να φτιάξεις μπύρες; Από την άλλη, οι υπάλληλοι των supermarkets, οι οδηγοί της Uber, οι οικιακές βοηθοί, οι πωλητές στα fast-food πρέπει να διασχίζουν χιλιόμετρα για να έρθουν στις δουλειές τους, αφού οι τιμές των ακινήτων στην πόλη των hipsters είναι δυσθεώρητες. Όταν η Boeing απέλυσε χιλιάδες εργαζομένους στα χρόνια του ’70 άρχισε η παρακμή της πόλης, η οποία όμως τελικά αντιστράφηκε: όχι με μία δημογραφική αύξηση γεννήσεων, αλλά με τη συσσώρευση των ζευγαριών χωρίς παιδιά…

Αυτά τα στοιχεία ενδεικτικά μας παρέχει το πολύ ενδιαφέρον άρθρο του Benoit Bréville, «Grands villes et bons sentiments», στη Le Monde Diplomatique, του Νοεμβρίου, ανάμεσα σε πολλά άλλα. Όμως, μισή η δουλειά! Είναι τελικά ενδιαφέρουσα η «αμηχανία» της νέας αριστεράς μπροστά σε τέτοια φαινόμενα. Πολύ γρήγορα ο απεσταλμένος θα κάνει focus στην εκτίναξη των τιμών των ακινήτων και στην κερδοσκοπία. Το «πολιτισμικό» μέρος αναφέρεται, προσπερνιέται όμως για να φθάσουμε στην κερδοσκοπία. Αξίζει πάντως, έστω και έτσι, να διαβαστεί.

Tαξικά τοξικά

16MAIDS-02print-master675

Conflicts between domestic workers and employers are a regular feature of Indian crime logs, but mass violence is almost unheard-of, Ms. Lahiri saidThat is partly because in Indian cities, many maids live in their employers’ homes, giving them little opportunity to build networks and compare notes.

That has changed, however, as luxury high-rises proliferated in farmlands on the outskirts of New Delhi, and slum neighborhoods appeared beside them, in what Ms. Lahiri called “a perfect setup for an us vs. them clash.”

Πηγή

Όλη η εξουσία στον έναστρο ουρανό!

9780674587441

… να αρπάξουμε μια μνήμη καθώς αστράφτει σε μια στιγμή κινδύνου… γράφει ο Walter Benjamin στο έσχατο κείμενό του Θέσεις για την Έννοια της Ιστορίας

Ο Μπένγιαμιν καυτηριάζει τα καμώματα της «αριστερής μελαγχολίας» σαν «καραγκιοζιλίκια [clownerie] της απελπισίας «ή και σαν «βασανισμένη ανοησία» Αντίθετα, μιλάει με σεβασμό και διεισδυτικά για το γνήσιο spleen του Baudelaire . Συνδέει «τα όνειρα του πυρπολημένου ποιητή» με την εξέγερση του Auguste Blanqui και τα αδιέξοδα της επανάστασης του 1848. Στην «διαρκή μελαγχολία«, στο «spleen σαν διαρκή καταστροφή» αντιπαραθέτει ως μόνο εναλλακτικό αντίθετο την διαρκή επανάσταση.

Με σπάνια διεισδυτικότητα και πολιτική διορατικότητα σημειώνει στο Ημερολόγιο της Μόσχας: «Μερικές σημειώσεις για την κατάσταση της Ρωσίας. Στις συζητήσεις μου με τον [Bernhard] Reich είχα επιμείνει στο πόσο αντιφατική είναι η τρέχουσα κατάσταση στην Ρωσία. Στην εξωτερική της πολιτική η κυβέρνηση ζητάει ειρήνη για να μπορέσει να συνάψει εμπορικές συμφωνίες με τα ιμπεριαλιστικά κράτη ‘ στο εσωτερικό, παρόλα αυτά, προσπαθεί να πετύχει μια αναστολή του μαχητικού κομμουνισμού, να εισέλθει σε μια περίοδο απαλλαγμένη από ταξικές συγκρούσεις, να αποπολιτικοποιήσει την ζωή των πολιτών της, όσο είναι δυνατό. Από την άλλη, η νεολαία της σπρώχνεται διαμέσου μιας ‘επαναστατικής’ διαπαιδαγώγησης μέσα στις οργανώσεις των πιονιέρων, στην Κομσομόλ, που σημαίνει ότι δεν έρχεται στην Επανάσταση ως εμπειρία αλλά ως ομιλία. Γίνεται προσπάθεια να σταματήσει η δυναμική της επαναστατικής ανάπτυξης μέσα στην ζωή του κράτους – μπήκαμε, είτε μας αρέσει είτε όχι, σε μια περίοδο παλινόρθωσης όπου θέλουν, εντούτοις, να αποθηκεύσουν την επαναστατική ενέργεια της νεολαίας σαν να ήταν ηλεκτρισμός μέσα σε μια μπαταρία. Δεν θα τα καταφέρουν«

Ο Μπένγιαμιν, αντίθετα, παραμένει σταθερά στο πλευρό του Τρότσκυ. Δεν εκφράζει μονάχα δημόσια τον θαυμασμό του για τα βιβλία του θεωρητικού της Διαρκούς Επανάστασης, π.χ. για την αριστουργηματική αλλά μισητή στους σταλινικούς Ιστορία της Ρωσικής Επανάστασης. Ακόμα πιο σημαντική είναι η υποστήριξή του στις θέσεις και την πολιτική του Τρότσκυ για την πάλη κατά του φασισμού αλλά κι ενάντια στην σταλινική γραμμή των «Λαϊκών Μετώπων» με την «δημοκρατική» αστική τάξη. Μαζί μάλιστα με τον Fritz Lieb, τον ιδιόρρυθμο Ελβετό πάστορα και θεολόγο της επανάστασης, μαθητή του Κ. Barth, και υπερασπιστή του κομμουνισμού/μπολσεβικισμού, θα εναντιωθούν στο «Λαϊκό Μέτωπο» στην Γαλλία το 1936 και θα καλέσουν στον προληπτικό εξοπλισμό των εργατικών και λαϊκών μαζών κατά του ανερχόμενου φασισμού.

Πηγή

Μπασκετικός ανταρτοπόλεμος

Screen-Shot-2017-04-05-at-9.25.51-PM

«ο Κ. Πολίτης είχε πει πως το μπάσκετ ταιριάζει στους Έλληνες, γιατί τα πάνε καλά όταν πρέπει να αντιδράσουν γρήγορα και σε μικρό χώρο. Κάπως σαν τα χαρακτηριστικά του ανταρτοπόλεμου. Ας μην ξεχνάμε, άλλωστε, πως ο Ευρωκόουτς ήταν ευρωκομμουνιστής (με το ΚΚΕ εσωτερικού) και αριστερός από την Καισαριανή» [Βασίλης Κρίτσας, Οι πολιτικές διαστάσεις του Ευρωμπάσκετ, περ. Humba #28, 2017, 38]

-Και στους Έλληνες πώς ταίριαξε και κόλλησε το μικρόβιο του μπάσκετ;

-Δεν ξέρω αν ισχύει, αλλά το λέει κι ο Πολίτης, ότι επειδή είμαστε λίγο ανυπόμονοι σαν λαός γενικά, αν μας βάλεις να τα κάνουμε γρήγορα όλα, τσάτρα-πάτρα, σε είκοσι δευτερόλεπτα, θα τα κάνουμε καλά. Το θέμα είναι να μην έχουμε μπροστά μας ένα ολόκληρο ημίχρονο 45 λεπτών, όπως στο ποδόσφαιρο.

-Εντάξει, και το μπάσκετ θέλει σχέδιο.

-Θέλει σχέδιο, αλλά όταν αντιδρούμε ταχύτατα και σε κλειστό χώρο είμαστε καλοί. Πάντα ταίριαζε το μπάσκετ στον Έλληνα. Υπήρχαν από παλιά δηλαδή πολύ καλοί μπασκετμπολίστες, που δεν είχαν κιόλας τις σημερινές παραστάσεις. Πχ ο Μίμης Στεφανίδης, ακόμα γράφεται στα βιβλία της Ολίμπια Μιλάνο, ως μύθος της εποχής. Ή ο Κώστας Μουρούζης που είχε πάει στην Μπολόνια. Δεν ξέρω, ίσως να είναι έμφυτο.

Πηγή

Ο μπασκετικός εθνικισμός

13592584_529752177211852_7202405349003057587_n

Κάτι ακόμα που πρέπει να σημειωθεί, για να συμφιλιώσουμε τη χρήση της λέξης  εθνικισμόςμε την αριστερή ταυτότητα που δείχνει να απορρέει από τα κείμενα του Ν.Π., είναι ο τρόπος που η Αριστερά, κομμουνιστογενής κατά βάση, υποδέχτηκε τότε το γεγονός. Διαβάζουμε στο Λεξικό της Δεκαετίας του ’80: «Τη μεγαλύτερη ίσως δυσκολία οικειοποίησης της νίκης αντιμετώπισε η Αριστερά. Σύμφωνα με προφορικές μαρτυρίες, μέχρι την τελευταία στιγμή τα μέλη της ιδιαιτέρως αμήχανης Κ.Ν.Ε, συζητούσαν συστηματικά προσπαθώντας να δώσουν απάντηση αν στον τελικό θα έπρεπε να υποστηρίξουν την Εθνική Ελλάδος ή την Ε.Σ.Σ.Δ, για την οποία η πρωταγωνιστική θέση στον παγκόσμιο αθλητισμό ήταν κεντρικής πολιτικής σημασίας. Την επαύριον όμως της κατάκτησης του τροπαίου η αριστερή (προφορική) εκλογίκευση της συμμετοχής στη εθνική λαϊκή γιορτή του δρόμου προσέδωσε στοιχεία αριστερής ταυτότητας στα μέλη της ομάδας και εξαφάνισε κάθε δισταγμό οικειοποίησης της νίκης».

Αυτό που δεν αναφέρει ρητά το Λεξικό, όμως, είναι ότι τα στοιχεία αυτά (η προέλευση του Πολίτη από την «αριστερή Καισαριανή», ο εργατικής προέλευσης Καμπούρης, παλαιότερη συμμετοχή του Φασούλα στην Κ.Ν.Ε κλπ) ήταν προσχηματικά –μια προσπάθεια δικαιολόγησης της συμμετοχής σε μια γιορτή στην οποία η σημαία κι η εθνική συνείδηση είχαν κυρίαρχο χαρακτήρα, μ’ όσα αυτό συνεπάγεται για την υπέρβαση των μπασκετικών-αθλητικών ορίων στην πρόσληψη της επιτυχίας.

Πηγή

Η συμμετοχή των Ελλήνων της Ρωσίας

maxnovicina1

Στις περιοχές της νοτιοανατολικής Ουκρανίας είχε εμφανιστεί το αγροτικό αναρχικό κίνημα του Νέστορα Μαχνό. Στην περιοχή της δράσης του μαχνοβίτικου κινήματος συμπεριλαμβάνεται η Μαριούπολη με τα 25 ελληνικά της χωριά. Οι Ελληνες αποτελούσαν το 20% των δυνάμεων του Μαχνό (Makhnovschina). Ο Πιοτρ Αρσίνοφ στην «Ιστορία του Μαχνοβίτικου Κινήματος» γράφει ότι «αρκετοί από τους καλύτερους διοικητές του επαναστατικού στρατού ήταν Ελληνες και μέχρι το τέλος ο στρατός περιλάμβανε αρκετά ειδικά αποσπάσματα Ελλήνων».

Στην περιοχή της Μαριούπολης, όπου κατοικούσε πολυάριθμος ελληνικός πληθυσμός, οι Ελληνες οργανώθηκαν σε αυτόνομα στρατιωτικά σώματα αυτοάμυνας. Εκεί συναντούμε Ελληνες και στις τρεις πολιτικές παρατάξεις, που συγκρούονταν στην περιοχή. Δηλαδή στους εθελοντές (τσαρικούς κυρίως), τους μπολσεβίκους και τους αγροτιστές αναρχικούς του Μαχνό.

Στον Καύκασο οι συνθήκες ήταν διαφορετικές. Η επικράτηση των δημοκρατών μαρξιστών (μενσεβίκων), η γειτνίαση με την Τουρκία και η ύπαρξη σημαντικού ελληνικού και αρμενικού προσφυγικού προβλήματος διαμόρφωνε μια σύνθετη κατάσταση. Ειδικά στη Γεωργία υπήρχε μια συγκροτημένη ελληνική ομάδα μενσεβίκων, με κύριο εκπρόσωπό της τον Γιάννη Πασαλίδη, τον μετέπειτα ιδρυτή της ΕΔΑ. Ο Πασαλίδης ήταν από τα ιδρυτικά μέλη της Δημοκρατίας της Γεωργίας και κατέλαβε κυβερνητική θέση στην πρώτη ελεύθερη κυβέρνηση της χώρας. Ομως, εμφανίστηκαν και ελληνικές μπολσεβικικές ομάδες.

Πηγή

Δικέφαλος αετός

Ο δικέφαλος αετός του Βατάτζη.php

Όμως τα « ιδρυτικά » γεγονότα είναι αυτά που εδώ μας ενδιαφέρουν, ακριβώς γιατί απουσιάζει ο ιδρυτικός τους χαρακτήρας, αλλά επικρατεί ο ιδεολογικός προσανατολισμός της πολιτικής και το εθνικό ιστορικό άγχος. Στις πρώτες αράδες της εργασίας του Σβορώνου, κυριαρχεί η προσωπική του μαρτυρία, η οποία διαρθρώνεται με τρόπο ιερατικό, όχι τόσο γιατί ο συγγραφέας το επεδίωκε, αλλ’ όσο γιατί τα γεγονότα λειτουργούσαν καταλυτικά στο φαντασιακό του. Η εντύπωση της εμπειρίας είναι αποφασιστική καθώς ο Σβορώνος κατέστη αυτόπτης και αυτήκοος μίας αποκαλυπτικής στιγμής. Στην ουσία, ούτε ο ίδιος δεν μπορούσε να αμφισβητήσει αυτήν την εντύπωση. Η βάπτιση του διαδόχου – και μετέπειτα βασιλέως – Κωνσταντίνου λειτουργούσε ως vaticinium ex eventu, ζωοποιώντας θρύλους και – ως όφειλε – δημιουργώντας ιστορικές διεκδικήσεις με απόλυτα μετά – ιστορικό περιεχόμενο : « Κατ’ αυτήν ταύτην την ημέραν της βαπτίσεως και βοή λαού ονομασίας Αυτού ως Κωνσταντίνου, ήκουσα και παρέλαβον το πρώτον και εγώ, παιδίον τότε επτά ετών, έξω των ανακτόρων, παρά του βαθέως συγκεκινημένου Μυκονίου πλοιάρχου πατρός μου, τον θρύλον ότι την ημέραν που διάδοχός μας θα γείνη Βασιλιας, ένας χρυσός διπλός αετός θα του φέρη την βαθειά κρυμμένη χρυσή και παντοδύναμη κορώνα του Μαρμαρωμένου Βασιλιά μας ». Η ζωτική σχέση μυθικού – αποκαλυπτικού – πραγματικού, υπογραμμίζεται με την εναλλαγή της απλής καθαρεύουσας με την δημοτική. Η παρουσία της δημοτικής δηλώνει την ιστορική πραγμάτωση, το δεδομένο και χειροπιαστό της εμπειρίας, μέσα στον ιερατικό χρόνο της καθαρεύουσας, αλλά και τον μαζικό χαρακτήρα του αισθήματος που διέτρεχε οριζόντια και κάθετα τον ελληνικό κοινωνικό ιστό.
Το γεγονός αυτό είναι που αναγεννά τα αισθήματα και τους επιτρέπει συντεταγμένα να εκδηλωθούν. Δεν ευρίσκεται το γεγονός εν τω μέσω των ιστορικών αισθημάτων, αλλά καθοδηγεί και ερμηνεύει. Έγραφε ο Σβορώνος, πως από την βάπτιση του Κωνσταντίνου οι πατριωτικοί σύλλογοι, οι εφημερίδες, τα σωματεία, τα ιδιωτικά φλάμπουρα έφεραν τον δικέφαλο αετό ως εκδήλωση του πανεθνικού αισθήματος, ελπίδων και αξιώσεων. Σημείωνε πως ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Ιωακείμ Γ’ διέπλεε τον Βόσπορο με ιδιωτική άκατο που την στόλιζε η σημαία του δικεφάλου. Σε πραγματικό επίπεδο, η ισχύς του Βασιλείου της Ελλάδος εκδηλώνεται στα θέατρα των μαχών, η δε εκπλήρωση των προφητειών προκύπτει εκ της επιτυχούς εκβάσεως των αναμετρήσεων. Στην περίπτωση της Θεσσαλονίκης : « Σπεύδων προς βορράν (εννοεί τον Κωνσταντίνο) « βιάζεται, βιάζεται » κατά την μάχην του Σαρανταπόρου, παρερχόμενος τον Όλυμπον του αίσιον βροντώντος Διός. Πριν δε η συνέλθη ο κόσμος εκ της καταπλήξεως, ιδού Αυτός μετά σειράν ενδόξων μαχών, κύριος της δευτερευούσης πόλεως της πεπτωκυίας αυτοκρατορίας Του και σύμπαντος του θέματος της Θεσσαλονίκης ». Η απελευθέρωση των Ιωαννίνων στρέφει την προσοχή του εγκωμιαστή στα τείχη της Κωνσταντινουπόλεως: « Ιδού ευθύς κατόπιν αι σημαίαι Αυτού επί των απορθήτων λογιζομένων φρουρίων των ενδόξων Ιωαννίνων. Ο Ασιάτης κατακτητής τρέμει ήδη περί αυτής της τύχης της Πόλεως των ονείρων μας, προς ην στρέφει νυν τα βλέμματα, θέλων να σπεύση εις Τσαλάτσαν, ο διάδοχος του Παλαιολόγου ».
Στις αράδες που θα ακολουθήσουν δείχνεται η πρόθεση του Σβορώνου να μεταθέσει το πεδίο της ιστορικότητας στο περιβάλλον του μεσσιανικού. Το όχημα αυτής της αναγωγής είναι οι μετά – πολιτικές προοπτικές του, που ξετυλίγονται ως μέρος της εθνικής σωτηριολογικής αφήγησης. Μοιάζει, η τοποθέτησή του να αντλεί από την σκοπιμότητα του προπαγανδιστή του καθεστώτος ή του πολιτικού χώρου. Ωστόσο, η εκτίμηση δεν πρέπει να συνάγεται με τόσο ελαφρύ τρόπο : Μία σειρά παραγόντων – αντικειμενικών χαρακτηριστικών – είναι αυτή που κατά κάποιο τρόπο εξορθολογίζει ύπουλα το μεσσιανικό αίσθημα. Η μακροχρόνια εμπλοκή στα πολεμικά θέατρα, η κρίση πολιτικής νομιμότητας, ο ανελαστικός κρατισμός, το συγκεντρωτικό μοντέλο διακυβέρνησης, η άνοδος των εθνικισμών, η πόλωση θρόνου και έθνους, η πίεση των μεγάλων δυνάμεων, τα ασυγκράτητα αισθήματα των μαζών και κυρίως οι εργατικές κινητοποιήσεις. Τρεις όμως βασικοί παράγοντες : α. Το ακαθόριστο της νεοελληνικής ταυτότητας, β. Το ιστορικό άγχος που δημιούργησε ο αλυτρωτισμός μετά το 1897, γ. Η απόλυτη αδυναμία της χώρας ώστε να χαράξει δική της εξωτερική πολιτική και να σταθεροποιηθεί εσωτερικά χωρίς τις παρεμβάσεις του ξένου παράγοντα. Αυτές οι αντίρροπες δυνάμεις βρίσκουν διέξοδο σε ένα όραμα που αντλεί από το έξω – ιστορικό περιβάλλον, ώστε να ερμηνευθούν και να υπερβαθούν, τουλάχιστον στο επίπεδου του ιδεατού, τα πραγματικά αδιέξοδα. Αυτή η πορεία, αυτό το μεσσιανικό ρεπερτόριο, δεν αφορούσε μόνο στις εικονολογικές εκφράσεις του Θρόνου, αλλά και στον αλυτρωτισμό των Φιλελευθέρων, ως πηγή και έκφραση του νεοελληνικού μεγαλοϊδεατισμού.
Πηγή