B7B6B0BF987725EFDC73E39A0A3A4518

H βία υπάρχει σε κάθε πτυχή της ανθρώπινης βιοτής και ιστορίας. Θα έλεγε κανείς ότι είναι ένα ακόμη ανθρωπολογικό δεδομένο (μεγάλη η συζήτηση). Κατά καιρούς είχαμε την θρησκευτική ή την επαναστατική βία, δηλαδή προσπάθειες «εκλογίκευσης» αυτού του βασικού, πρωταρχικού υποστρώματος. Όταν στη σημερινή εποχή εκλείπουν οι θρησκείες ως κοσμοεικόνες και οι επαναστάσεις, αυτό δεν σημαίνει ότι και η βία εκλείπει. Τουναντίον. Άρα, μη συγχέουμε παρελθούσες, ιστορικές «εκλογικεύσεις» της βίας και τα «ντου» στους Μπουτάρηδες (!)

Αυτά τα τελευταία, είναι ο κοινός τόπος αντίδρασης στην υποκρισία, που δεν είναι ούτε δεξιός ούτε και αριστερός: «Λίγοι συγγραφείς περιωπής εξύμνησαν τη βία για τη βία· αλλά αυτοί οι λίγοι- ο Σορέλ, ο Παρέτο, ο Φανόν (αριστεροί; δε νομίζω!)– κινήθηκαν από ένα πολύ βαθύτερο μίσος για την αστική κοινωνία και οδηγήθηκαν σε μια πολύ πιο ριζική ρήξη με τα ηθικά της πρότυπα απ’ ό,τι η συμβατική Αριστερά, η οποία εμπνεόταν κυρίως από συμπόνια κι από μια φλογερή επιθυμία για δικαιοσύνη. Να αφαιρεθεί η μάσκα της υποκρισίας από το πρόσωπο του εχθρού, να ξεσκεπαστεί τόσο αυτός όσο και οι ύπουλες χειραγωγίες και μηχανορραφίες που του επιτρέπουν να ασκεί εξουσία χωρίς να χρησιμοποιεί βίαια μέσα, επομένως να προκληθεί δράση, ακόμη και με κίνδυνο εξόντωσης, ώστε να αποκαλυφθεί η αλήθεια- αυτά εξακολουθούν να είναι ορισμένα από τα πιο ισχυρά κίνητρα για τη σημερινή βία στα πανεπιστήμια και στους δρόμους. Και η βία αυτή πάλι δεν είναι ανορθολογική. Εφόσον οι άνθρωποι ζουν σ’ έναν κόσμο φαινομένων, από την εκδήλωση των οποίων εξαρτώνται για να κινηθούν μέσα του, η έπαρση της υποκρισίας- σε διάκριση από τα σκόπιμα τεχνάσματα που εν ευθέτω χρόνω αποκαλύπτονται- δεν μπορεί ν’ αντιμετωπισθεί με τη λεγόμενη λογική συμπεριφορά. Τα λόγια μπορεί να τα εμπιστευθεί κανείς μόνο όταν είναι σίγουρος ότι λειτουργούν για να αποκαλύψουν και όχι για να αποκρύψουν. Εκείνο που προκαλεί οργή είναι μάλλον η επίφαση ορθολογικότητας παρά τα συμφέροντα που κρύβονται πίσω της. Η χρησιμοποίηση της λογικής όταν η λογική χρησιμοποιείται ως παγίδα, δεν είναι «ορθολογική», όπως και η χρησιμοποίηση όπλου ως αυτοάμυνα δεν είναι «ανορθολογική»»

Και επειδή μπορεί κάποιοι να «χαρούν» με τις τελευταίες διαπιστώσεις της Hannah Arendt, να τους «προσγειώσω» με το υπογραμμισμένο : Εφόσον οι άνθρωποι ζουν σ’ έναν κόσμο φαινομένων, από την εκδήλωση των οποίων εξαρτώνται για να κινηθούν μέσα του. Αυτή είναι η νεωτερική- μετανεωτερική συνθήκη που ερμηνεύει τα «ντου» , και αυτό δεν υπήρχε ούτε στη Ρώμη, ούτε στο Αρχαίο Ισραήλ, ούτε στους Ίνκας. Αυτό είναι το διαφορετικό πλαίσιο της βίας.

Πηγή: Hannah Arendt, Περί Βίας, εκδόσεις Αλεξάνδρεια, 2000, 126

Αφορμή:

Ἡ βία τῆς βίας ὦ βία

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s