dworkin_2482645b

The current President Sergio Mattarella refused to appoint a eurosceptic finance minister, even though he was the choice of the prime minister-designate and had the backing of the majority of parliamentarians. His decision to exercise this right, which is enshrined in Article 92 of the Italian constitution, enraged the far-right League of Matteo Salvini and the anti-establishment Five Star Movement of Luigi Di Maio [πηγή]

Art. 92: The Government of the Republic is made up of the President of the Council and the Ministers who together form the Council of Ministers. The President of the Republic appoints the President of the Council of Ministers and, on his proposal, the Ministers. [πηγή]

Δεν πρόκειται για «διακριτική ευχέρεια». Οι αποφάσεις τύπου Matarella ενισχύουν τις ρατσιστικές και ξενοφοβικές ομάδες, αλλά για διαφορετικούς λόγους από αυτούς που επικαλείται ο Βαρουφάκης. [Had Mattarella refused Salvini the post of interior minister, outraged by his promise to expel 500,000 migrants from Italy, I would be compelled to support him. But, no, the president had no such qualms….] Προέρχονται από το ίδιο νομικό υπόβαθρο, αυτό του «διαδικαστικού νατουραλισμού»- σε προφανή αντίθεση με τον νομικό θετικισμό. Ο Dworkin στη δεκαετία του 1970 ανέπτυξε τη φιλελεύθερη άποψη ότι το δίκαιο υπάρχει πραγματικά, αν και σιωπηλά, πολύ πριν υπάρξει σε γραπτή μορφή. Και είναι δουλειά του δικαστή να το ανακαλύψει, εξετάζοντας τις κοινωνικές διαμάχες και αναδεικνύοντας τις παραδοχές που επιτρέπουν την επίλυσή τους. Στην εποχή του Βιετνάμ οι φιλελεύθεροι αισθάνθηκαν την υποχρέωση να δικαιολογήσουν νομικά τις αρνήσεις στράτευσης, και επικαλέστηκαν ακριβώς την πολιτική ηθική των ατομικών δικαιωμάτων- σε βάρος των συνταγματικών εντολών. Έλεγε ο Dworkin χαρακτηριστικά ότι το δίκαιο μας είναι προτεσταντική δραστηριότητα. Και τόνιζε ότι Νόμος όπως «εμείς» τον ξέρουμε, δεν είναι ένα σώμα κανόνων αλλά μια παράδοση. Η σπουδαιότητά του δεν έγκειται στα αποτελέσματά του, αλλά στο «νόημα» του- σε αυτά που εμείς ανακτούμε μέσω της ερμηνείας.

Είναι σαφές ότι βρισκόμαστε στο πεδίο των συντηρητικών κατά της Γαλλικής Επανάστασης, που απέναντι στις κωδικοποιήσεις των νόμων του ρεπουμπλικανικού κράτους προέβαλαν την αξία και ισχύ των παραδόσεων και της πατροπαράδοτης ηθικής. Πλέον, βέβαια, με αντεστραμμένο το πρόσημο. Η ίδια ερμηνεία και το «παρασύνταγμα» θα εφαρμοσθεί από τον Dworkin  και τους άλλους φιλελεύθερους στα θέματα των θετικών διακρίσεων, όπου το «εμείς» ήταν πάντα οι διάφορες ηθικές μειοψηφίες (μαύροι, ομοφυλόφιλοι, γυναίκες κα). Δεν έχει σημασία τι λέει το σύνταγμα, σημασία έχει τι πιστεύουμε ότι ισχύει ως δίκαιο και ηθική ερμηνεία. Συντηρητικής προέλευσης θα καταλήξει στις τακτικές Matarella, που δεν νοηματοδοτούνται ως «διακριτικές ευχέρειες», αλλά ως συνειδητές και στοχευμένες ερμηνείες του καλού της κοινωνίας (δηλαδή ως ερμηνεία του υπεράνω και προϋπάρχοντος των νόμων δικαίου). Η απόσταση από το δίκαιο των ακροδεξιών και των ρατσιστών είναι πλέον αμελητέα. Ο καθένας βάζει σε κυρίαρχη θέση το «εμείς» της διερμηνείας του δικαίου. Άλλες φορές είναι ο Matarella και οι αγορές, άλλες φορές είναι φεμινίστριες και οι gay, άλλες φορές μπορεί να είναι οι ρατσιστές και οι ξενοφοβικοί. Το χειρότερο είναι ότι, στα πλαίσια της συνεχούς υποβάθμισης- αλλά, προσοχή!, όχι κατάργησης των γραπτών νόμων και των συνταγμάτων- δημιουργείται ολοένα και περισσότερο η τάση ανάδειξης της «ερμηνείας» του βαθύτερου δικαίου: αυτό γίνεται η «κερκόπορτα» των όποιων «τζιχαντιστών», οι οποίοι ακριβώς επικαλούνται και τελικά επιβάλλουν το δικαίωμά τους να ερμηνεύουν όπως αυτοί θέλουν τον κοσμικό νόμο που είναι ταυτόχρονα και ιερός νόμος. Η ασφαλής διάκριση του δικαίου ως έκφρασης της βούλησης της κοινωνικής συνύπαρξης και της καταγραφής αυτής της βούλησης σε νόμους και συντάγματα, παύει να υφίσταται, με ανυπολόγιστες συνέπειες προς όλες τις κατευθύνσεις…

Βλ. και R. Scruton, Τρελοί, τσαρλατάνοι, ταραχοποιοί. Διανοούμενοι της Νέας Αριστεράς, εκδόσεις Επίκεντρο, Αθήνα 2018, 70 εξ. 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s